Podcast 4: Liever Verlicht | Met Remko

Vandaag een mooie wandeling met Remco,

Wij kennen elkaar van de Living Dying Project.

Ja,

Precies.

Ja,

Remco die stuurde mij een e-mail een paar jaar geleden alweer,

Ik denk een jaar of 2,

5,

3.

Ik had een YouTube video van jou gezien waarin jij sprak over jouw contacten dat je had met een van de mensen die jij begeleidde.

Irene.

Ja,

En toen heb ik jou gegoogeld en toen zag ik,

Hey hij woont in de buurt,

Soort van in de buurt en in Nederland,

Dus toen heb ik jou een berichtje gestuurd.

Dus er is een mooie vriendschap ontstaan.

Want jij bent liever,

Veel liever,

Liever verlicht,

Want jij bent liever,

Veel liever.

En spreken we nog regelmatig over de dood als we elkaar zien,

Dat thema komt erg snel langs.

Ja.

Zou jij daar eens wat over willen vertellen,

Hoe dat in jouw leven een interesse is geworden?

Ah ja,

Mooie vraag.

Ja,

Ik denk dat het gegroeid is vanaf het moment dat ik op een gegeven moment mezelf vragen ben gaan stellen over mijn eigen leven.

Wie ben ik,

Wat doe ik,

Waar kom ik vandaan?

Dood en sterven,

Wat is dat nou,

Wat betekent dat nou?

En het is een onderdeel werd van mijn eigen zelfontwikkelingspad.

Mooi,

Het is grappig want we lopen hier over een soort van afgrond.

Gaan we dit overleven?

Ja,

We zijn aan de overkant.

Het was grappig want wij spraken elkaar voordat ik deze microfoon aan zette.

En wij herkenden allebei dat we heel erg gepassioneerd zijn over die dood en soms ook met mensen spreken.

En dan plotseling bemerken dat we zo enthousiast zijn en eigenlijk inzien dat het niet heel normaal is voor een ander om ook een soort enthousiasme rondom dat thema te ervaren.

Mijn vader is twee jaar geleden overleden.

Het was gewoon een hele mooie periode.

En dat zal dan deels ook te maken hebben gehad met dat het een niet super heftige dood is geweest want dat kan natuurlijk ook voorkomen in het leven.

Ja,

Al is dat ook perceptie.

Maar misschien is daardoor de shock bij jou wat minder groot geweest.

Ik kan me voorstellen dat als het in één keer,

Dat er toch andere dingen gebeuren waardoor het voor iemand wel lastiger is.

Dat denk ik ook.

Samen met mijn zusje en zijn vriendin en hij zelf en ik,

We hebben het heel erg met elkaar gedaan.

Dus we hebben dit hele ziek zijn,

Steeds zieker worden,

Het uiteindelijke overgaan.

Dat we heel erg een soort van openheid met elkaar kunnen beleven.

En jouw vader kon daar ook open in zijn.

Zeker.

Hij had ook niet een weerstand per se om over te gaan of om te sterven.

Nee,

Niet per se.

Je kent zelf ook wel verhalen van mensen die sterven die op het moment van sterven bijvoorbeeld echt heel veel weerstand hebben.

En dat kan dan behoorlijk heftig zijn denk ik voor iemand om dat mee te maken.

Is dat denk ik ook voor jou,

Of dat is eigenlijk een vraag,

Makkelijker te dragen vanwege je spirituele zoektocht in je leven?

Dat denk ik wel ja.

Ik heb zelf geen verzet of weerstand gehad tegen het feit dat hij ziek was en dat hij dood zou gaan.

Tegen de keuzes die hij daarin maakte,

Dat hij al,

Hij besloot al vrij snel,

Nee chemo dat ga ik niet doen.

Even een soort hormoontherapie weg geprobeerd.

Maar daar had hij eigenlijk ook wel,

Ik dacht nou ja,

Ik heb hier meer last van dan dat ik er plezier van heb.

Dus dan is het ook goed zo,

Dan laat ik het ook gaan.

En voor jou was dat echt goed te accepteren.

Eigenlijk wel.

Dat is ook voor veel mensen niet per se een weg.

Nee,

Kijk dat het eindig zou zijn,

Dat was definitief.

Alleen dan is de vraag hoe lang en ja,

Is het dan nog belangrijk dat het een half jaar of een jaar meer gaat.

Het zou zijn,

Natuurlijk fijn als hij er is,

Maar echt in essentie is dat niet belangrijk.

Dat klinkt misschien een beetje gek.

Ja,

Maar dat is wel vaak zo,

Tenminste dat ervaar ik zelf ook in gesprek met anderen.

De manier waarop ik zelf vrij makkelijk spreek over de dood,

Of eigenlijk heel makkelijk.

En daar ook echt in geïnteresseerd ben.

Ik kan daar echt een gelukzalig gevoel,

Nu dat wij dat thema aanraken,

Kan ik daar echt een heel fijn gevoel bij krijgen.

Omdat het zo dicht staat bij het leven.

Het is alsof die ogen gewoon anders gaan,

Het hele systeem anders gaat kijken.

En zich heel erg beseft dat het leven ook heel waardevol is en ook kwetsbaar.

En ik ben zijn zoon,

Maar uiteindelijk zijn het zijn keuzes.

En we kunnen daar ook met elkaar over praten en ideeën over uitwisselen.

Maar uiteindelijk is het ook aan mij,

Wat dan denk ik mijn rol is,

Is erbij mogen zijn.

En als hij dan deze keuzes maakt,

Wel overwogen,

Dat is ook aan hem.

Ik denk dat dat ook inspirerend is,

Als mensen dat horen,

Dat dat ook een manier is om mee om te gaan.

Heb jij zelf ook andere mensen begeleid,

Richting die dood?

Nee.

Maar wel een soort coaching,

Sessies gedaan rondom dat thema ook?

Nee.

Meer over algehele gesteldheid.

Levensvragen.

Kwam dan niet af en toe ook dat thema van het dood langzaam?

Nee.

Het schiet mij even niet te binnen in ieder geval.

Het schiet mij even niet te binnen.

Ik maak het op een bepaalde manier,

Niet in een letterlijke 1 op 1 coaching,

Maar wel mee in mijn dagelijks werk.

Ik werk met minderjarige asielzoekers en die hebben heel veel met dood en verlies te maken.

Dus het gaat dan ook niet over iemand die zelf ziek is of er niet meer gaat zijn.

Mijn werk komt wel regelmatig naar voren.

Dit zijn nog kinderen,

Dus daar ben je op een andere manier mee bezig.

Maar ik kom het wel tegen in mijn dagelijks werk.

In de leeftijd van 17,

18?

Ja,

16,

17,

Zoiets.

En merk je dat de jeugd in die zin en zij met name vanuit die situatie daar makkelijker over spreken?

Niet per definitie,

Denk ik.

Ik denk dat dat toch,

En dat gaat niet persoonlijk over mij,

Maar het feit dat het voor mij geen moeilijk onderwerp is om over te praten,

Nodig dat soms denk ik ook uit voor de anderen om er wat makkelijker over te praten.

Of om te vertellen over wat deze kinderen meegemaakt hebben onderweg.

Dood en verderf,

Die ze daar gezien hebben.

Schrik je daar soms van?

Niet schrikken,

Maar ik kan soms wel voelen dat het heftig is.

Om het zo uit de eerste hand te horen,

Verhalen die je kent uit de krant of van boeken,

Dat is toch anders.

Dan wordt het toch echter.

Mooi dat je daar voor die kinderen kunt zijn dan,

Vanuit jouw werk.

Ja,

Ik vind dat eigenlijk die momenten dat dit soort verhalen boven tafel komen,

Dat je dat verteld wordt,

Dat je dus in vertrouwen genomen wordt,

Dat vind ik wel de mooiste momenten van mijn werk eigenlijk.

Dus nee,

Nee,

Ik kan dat niet vertrouwen.

Zijn er ook nog andere thema's waarmee ze bij jou komen?

Gewoon dagelijkse verliefdheden,

Verlangens.

Ik wil niet naar school.

Dat soort zaken.

Ik wil meer geld.

Merk je ook dat ze heel erg opgeslokt zitten in de social media en dat soort zaken?

Zeker,

Ja.

Die telefoon is vergroeid.

Want toen ik voor het eerst kwam,

Ik heb geen kinderen,

Vond ik dat wel schokkend om te zien.

Maar gek genoeg ben ik er ook een beetje aan gewend aan het feit dat zij de hele dag op hun telefoon zitten.

Dus dat is ook wel een rare.

.

.

Ja,

Zo zijn we heel langzaam gewend geraakt aan al die apparaten.

Ik vertelde je net,

Ik heb net een nieuwe app erop gezet op mijn telefoon.

Een minimalistische app waarbij je geen icoontjes meer hebt.

In de hoop dat ook ik wat minder snel geneigd ben om daar naar te grijpen.

Ik merk al dat het werkt.

In die zin,

Je kunt ook aangeven als je Instagram aanklikt,

Dat je er een of vijf of tien minuten op wil zitten.

En ik dacht,

Het zal wel meevallen.

Maar ik zie als ik één minuut aanklik,

Dat ik toch verbaasd ben.

Oh,

Ik ben weer verdwenen.

En dan krijg ik de vraag,

Wil je snel wegwezen hier?

En dan klik ik dat aan en dan.

.

.

Ja,

Weet je wel.

Het is zo verslavend allemaal.

Voor ons niet anders dan voor die kinderen.

Alleen,

Wij zijn er iets bewuster van,

Denk ik,

Hoop ik,

Dan zij.

En dat is wel schadelijk om te zien hoor.

Ja,

Dat is echt enorm.

En het lijkt alleen maar erger te worden.

Met al die AI dingen tegenwoordig.

Wordt dat op jouw werk ook gebruikt?

Zo'n chat,

GPT?

Ah nee,

Dat is niet helemaal waar.

Soms gebruiken wij het ook wel eens.

Ah ja,

Toch wel.

Ik moest koken voor.

.

.

Het zijn Eritrese meisjes.

Dus ik heb chat GPT gevraagd.

Wat is een goed recept voor Eritrese kinderen?

En was het lekker?

Ja,

Het was goed gelukt.

Het heeft ook z'n voordelen.

Maar bij ons is dat wel echt minimaal.

In essentie is het nog steeds gewoon mensenwerken.

We werken met jongeren.

En dan moet jij als coach,

Begeleider,

Erop afstemmen.

Ja,

Dus het is gewoon nog.

.

.

Ja,

Dus je moet ook meegaan.

Voor een deel ga je ook mee in de nieuwe technologie.

Of krijgen zij ook een soort restrictie op uren dat ze op de telefoon moeten?

Nee,

Nee.

Dan zijn ze wel te oud.

Ja,

Ik weet niet of dat nog gaat lukken.

Zullen wij even een kort moment verstillen voordat we verder wandelen?

Ja,

Is goed.

Even een diepe ademhaling nemen,

Dan kan de luisteraar ook weer meedoen.

Ik hoor direct even een vogel op de achtergrond.

En er komt langzaam bij mij een vraag naar boven.

Gebeurt dit gedurende jouw dag ook wel eens?

Dat er zo op een kort moment even weer een soort reset plaatsvindt?

Ja,

Maar dat is dan bijvoorbeeld vaak morgens vroeg of avonds.

En gedurende de dag vergeet ik het vaak.

Ik heb wel vaak gedacht bij mezelf,

Ik zou daar zelfs vaker aan willen denken.

Ja,

Ik merk ook nu dat je dat even deed met mij,

Wij samen.

Het is net alsof het bijna pijnlijk is om snel en hard te gaan praten.

Ja,

Ja.

Ja,

Mooi is dat.

Ja,

Het zou mooi zijn als dat door veel mensen heel vaak ervaren wordt.

Ja,

En ook dat je gewoon op je werk even denkt,

Ik loop even vijf minuutjes weg.

Even ademhalen.

Ja,

Even uit die bubbel.

Ja,

Ik vergeet het ook iedere dag weer eigenlijk,

Maar het zou wel fijn zijn.

Je weet misschien wel,

Ik heb die beoefeningen in mijn leven heel veel.

Korte momenten van verstilling ben ik dat gaan noemen.

En ik zie in mijn eigen leven,

Omdat ik daar heel actief in bezig ben,

Dat ik zo'n vijftig,

Zestig,

Zeventig keer per dag dat wel ervaar.

En er zijn ook wel dagen dat het wat minder is,

Dat het verdwijnt.

Ik voel het als echt bijzonder dat het automatisch opkomt elke keer.

Ook in situaties waarin ik wat meer drukte ervaar.

En ook in sociale situaties.

Gisteren moest ik Abel ophalen bij een vriendinnetje van hem.

En dan kom je in een nieuw gezin,

Met nieuwe mensen,

In een nieuwe omgeving.

Vier kinderen,

Vijf met Abel erbij,

Heel druk.

En dan ook het contact maken voor het eerst eigenlijk met die ouders.

En ik denk dat wanneer ik dat vroeger deed,

Ik volledig opgesloten was geweest.

Wat gebeurt hier?

Of ja,

Eigenlijk gewoon meeging in die sociale aanpassing.

En gisteren bijvoorbeeld aan tafel merkte ik daar dat ik echt ook zakte.

Een diepe ademhaling nam.

Waar ook een heel mooi gesprek uit voortkwam eigenlijk.

Ja,

Ook vanuit mij heel erg eerlijkheid.

Ik kon echt vertellen zonder dat er iets tussen zat.

En ik denk dat dat kwam omdat er een heel erg diep vertrouwen ontstond op dat moment.

Door te zakken en niet zo in het hoofd te blijven hangen.

Ik gaf hem,

De vader,

Ook aan het einde een knuffel.

Dat ontstond ook zo heel mooi.

Ja,

Nou ik kan alleen maar delen dat dat in mijn leven is.

Dat is een hele mooie toevoeging.

Ik kreeg toevallig ook vandaag een berichtje via een review.

Van iemand die zei,

Ik begin nu in te zien dat het al heel fijn en eigenlijk genoeg is om iemand elke keer mij dat te horen vertellen.

Die herinnering te krijgen op een zachte manier.

En dat is eigenlijk ook in mijn leven zo ontstaan dat door die herinnering te krijgen.

Ik volgde daarin wat Engelstalige lessen.

Maar door daar heel veel naar te luisteren is het op een gegeven moment ook niet meer nodig om echt te luisteren.

Het zit zo in het systeem.

Dat moment van zuchten,

Van verstilling,

Van even niet aanhaken op gedachten.

Dat komt nu weer te sprake.

Ik denk ik deel het even met jou weer.

En misschien heeft degene die luistert er ook wat aan.

Zullen wij een stukje verder wandelen?

Dat lijkt me een goed idee.

Deze kant?

Mooi.

Normaal zeg ik vaak,

Kom maar Woody,

Maar hij is er vandaag niet bij.

Vandaag mag ik mee.

Doe maar Remco.

We lopen hier langs zo'n prachtig sloot is het.

Hoe zou je dat noemen?

Een kanaaltje?

Ik volg mij is er een soort geel in het bos gegraven.

Ik weet het niet precies,

Ik ben geen expert.

Maar het lijkt wel bedoeld om echt water vast te houden om het laat.

Zodat de bomen er over een langere tijd van kunnen drinken.

Het zit vol met kikkerbril.

Aan de andere kant van de snelweg loopt de snelweg.

Dat is het gebied waar de wolf in de weer was.

De bewuste wolf.

In het gebied waar ik woon,

In Dieren,

Daar is nu de wolf ook heel vaak gezien.

Ook door mensen die ik zelf daar ontmoet.

Je ziet toch wel enige paniek soms.

Dat het best spannend is om zo'n wolf te ontmoeten.

Hoe zou jij dat vinden?

Ik denk dat ik ook wel even zou schrikken.

Zeker als je met een hond samen loopt,

Dan is dat ook wel uitdagend.

Even voor het beeld van de luisteraar.

Remco loopt nu voor mij.

Hij kan toch door blijven praten,

Want hij heeft zelf zijn microfoon.

We lopen achter elkaar.

We moeten af en toe bukken.

Ken jij angsten in je leven?

Mooie vraag.

Ja,

Zeker wel.

Ik denk dat ik nog weleens lijdt onder de angst om gewoon mezelf te mogen zijn.

Oh ja,

Dat is heel mooi.

Herkenbaar denk ik ook,

Maar ik vind dat je het heel mooi verhoort.

Op de momenten dat ik dat echt kan voelen,

Dat het eigenlijk heel dichtbij is.

Maar dat ik ook de angst daarbij voel,

Dan voel ik eigenlijk echt doodsangst.

Letterlijk?

Ik denk dat het letterlijk en figuurlijk is.

Dat het enerzijds iets aanraakt waar ik misschien nog niet helemaal goed zicht op heb.

Wat ooit eens in mijn leven gebeurd is.

En dat het de figuurlijke doodsangst is.

Dat ik dit hele gedoetje nou eens loslaat.

En echt laat gaan.

En gewoon dus aanstekend mezelf ben.

Je zegt dit met een brede glimlach op je gezicht.

Ja,

Dat is fucking spannend.

En het is eigenlijk iets wat je niets liever dan dat zou willen.

In een vorige podcast sprak ik Maud,

Die was ook met mij samen.

En daar kwamen we hier ook op uit.

Dat laatste stukje,

Dat lijkt wel dat laatste stukje wat je los zou kunnen laten.

Terwijl je nog leeft.

Die before you die,

Zeggen ze vaak in het Engels.

Maar dat gevoel van niet helemaal jezelf kunnen zijn.

Ik heb ook,

Als ik jou zo ontmoet,

Ook een heel groot deel,

Het grootste deel van Remco.

Laten we even Remco noemen,

Maar jouw hele aanwezigheid.

Daar voel ik juist wel dat je heel erg bent.

En jezelf kunt zijn.

Is dat dan nog nodig,

Dat laatste stukje?

Of doe je daar mee?

Ja,

Precies.

Ik ben op vriendelijk terrein met jou,

Dus hier is het ook makkelijk om vrijheid te praten en vrijheid te zijn.

En zeker op de momenten dat je,

Niet per se op onvriendelijk terrein bent,

Maar gewoon wat meer in de wereld bent.

Ik voel ook dat ik me aanpas en dat ik soms dingen niet doe of niet zeg.

Dat ik spanning in mijn lichaam voel.

Die buik,

Daar hadden we het straks over.

Ja,

Zeker.

Kun je dan zachtheid ook daar weer naartoe brengen?

Of voel je dat je lang blijft hangen in een soort veroordeling naar jezelf?

Ja,

Dat ik toch wel vrij streng ben dan ook.

Dat ik het vooral ook heel vervelend en irritant vind.

Verzet heb tegen het feit dat dat er dan is in die momenten.

En heb je een methode in je leven of iets wat je toepast?

Uiteindelijk verdwijnt alles weer,

Alles komt en gaat,

Dat weten we natuurlijk.

Maar is er ook een bewuste beoefening?

Ja,

Nou ja,

Dan ben je thuis toch met meditatie bezig.

Een beetje yoga,

Recent de Qigong ontdekt.

En jouw meditatieve schilderwerken,

Je kunstenaarschap.

Ja,

Dat zou ik bijna vergeten.

Ik zal daar sowieso een linkje aan toevoegen aan jouw Instagram.

Het is echt heel inspirerend,

Vind ik jou.

Devoted,

Hoe noem je dat?

Met veel devotie.

Ja,

Dat is wel mooi,

Want in schilderen ben ik op een bepaalde manier veel vrijer soms dan dat ik in het leven ben.

Daar vind ik het makkelijker om me eigenlijk gewoon over te geven aan dat wat je gaat doen,

Dan wanneer je door het leven aan het bewegen bent.

En onbewust heb ik in schilderen een beetje toch ook een soort zoektocht,

De zoektocht naar hoe geef ik nou vorm aan de vormloosheid.

Zonder dat ik heel erg daarmee bezig ben,

Nou hoe ga ik nu weer vorm geven aan de vormloosheid.

Maar toch is dat onbewust wel gaan.

Ja,

Dat is heel mooi.

Ja,

Ik vind het een hele mooie weg.

Ik volg jou soms dan via Instagram en de video's die je soms laat zien,

Die raken me echt in mijn hart.

Ik zie daar echt,

Nou eigenlijk is dat misschien wel dat stukje waar je het net over sprak,

Dat stuk wat we moeilijk helemaal durven loslaten.

Het is net alsof dat daar onderzocht wordt.

Er zit zo'n liefde en zo'n aandacht en focus en richting in wat jij neerzet en alsmaar weer oppakt.

Want het is niet zo dat dit een vluchtig projectje is van jou.

Dat is echt een soort hele mooie levensweg zie ik daarin.

En toch zit ook daarin zitten alle facetten.

Dus daarin zit ook soms het zoeken en het worstelen en er even niet helemaal uitkomen.

Ik vind het helemaal niet mooi wat ik aan het maken ben.

En toch doorgaan en dat het dan uiteindelijk altijd goed komt.

Dus het hele palet zit daar eigenlijk ook in.

Ja,

Ja,

Ja.

Ik zou eigenlijk nog veel vrijer willen schilderen dan wat ik nu doe.

Buiten de lijntjes dan?

Want jij gebruikt heel veel lijntjes.

Ja,

Eigenlijk wel ja.

Eigenlijk zonder lijntjes.

En dat vind ik stiekem ook,

Want het is toch nog moeilijk.

Ja,

Het is mooi om te volgen.

Wil je een stukje verder wandelen?

En terwijl we wandelen neem ik in ieder geval nog een diepe ademhaling.

De snelweg komt alweer wat dichterbij hoor ik.

Ja,

Zo weer een beetje die kant af.

Ik had het net over angst met je.

Ken je ook boosheid?

Ja,

Jawel.

Uitzicht dat dan in jezelf of naar anderen?

Ik heb recent heel erg ruzie gemaakt met een collega.

Zo boos ben ik niet vaak.

Dus ik verbaasde mezelf erover.

Maar dit zit er ook nog in.

Ja,

Daar heb ik me eerlijk gezegd daarna ook even voor moeten excuseren.

Want ik vond het een beetje de bocht uit vliegen bij mezelf.

Was je luid qua stemverheffing?

Ja,

Ja,

Ja.

Gemeen?

Ja,

Begon die kant wel uit te gaan.

En toen realiseerde ik me ook,

Oei,

Ik moet even weglopen hier.

Even frisse lucht.

En gelukkig koel ik dan snel af.

En dan kan ik me ook realiseren,

Dit was een beetje erover.

Dus me daar dan voor excuseren,

Dat vind ik dan ook niet moeilijk.

Dat is op zich wel bijzonder.

Want voor veel mensen is verontschuldiging echt lastig.

Ja,

Dat denk ik ook.

Waarom lukt je dat dan makkelijk?

Ja,

Nou ja,

Omdat ik dan wel kan zien dat dat niet meer helemaal over de situatie zelf gaat.

Maar ook over mij en hoe ik reageer op de situatie.

Het vraagt wel een bewustzijn bij jou.

Ja,

Ja,

Ja,

Precies.

En dat is er.

Ja,

Dus daar dan wel op kunnen reflecteren.

Wat ben ik nou eigenlijk aan het doen?

En in dit geval stond ik eigenlijk wel achter de inhoud wat ik gezegd heb.

Alleen de manier waarop was ik niet oké mee.

En dat heb ik uiteindelijk ook met die persoon uit kunnen spreken.

En dat was een makkelijk gesprek of lastig?

Nee,

Wel makkelijk.

Richter?

Ja.

En was het voor die ander ook makkelijk dus?

Was die nog verhit?

Nee,

Nee,

Die sprak wel uit dat het ook wel waardeerde dat ik ook gewoon sorry zei.

En we hebben dat toen eigenlijk redelijk goed met elkaar uitgepraat.

En daarna was dat ook wel in orde.

En je voelt nu dat er niet echt nog iets tussen zit.

Als jullie elkaar moeten.

Of blijft het een.

.

.

Nou,

Niet per se.

Maar het is toch wel even een deukje in de carrosserie geslagen.

Maar het hoeft niet verder.

Voor mij geen invloed te hebben om te functioneren.

En jij?

Ja,

Natuurlijk.

En bij mij uitzicht dat als het toch behoorlijk lang opstapelt.

Dus ik kan ook weleens boos worden op mijn zoon.

Als ik zelf niet helder aanwezig ben geweest.

En dat niet helder aanwezig zijn,

Dat zorgt eigenlijk voor dat ik heel veel van hem neem.

Boze opmerkingen van hem.

Wat natuurlijk in een kind leeft.

Die heeft ook veel spanningen soms.

Na een dag school.

Maar als ik zelf helder ben,

Dan geef ik dat eerder naar hem aan.

Met de vraag,

Zou je wat vriendelijker kunnen zijn?

Of kunnen we even samen een diepe ademhaling nemen?

Dat doen we ook weleens.

En dat lukt soms ook en soms ook niet.

Maar boos en onaardig.

En als ik daar zelf heel lang alleen maar in kasseer.

Dus eigenlijk door mijn eigen onhelderheid niets van zich.

Dan kan ik ook weleens uit de slot vliegen.

En andere momenten ben ik net op tijd.

Dan vraag ik aan mijn partner,

Wil jij heel even het overnemen?

Maar boosheid,

Ja.

Ik voel wel dat boosheid ook iets heel krachtigs heeft.

Het is ook maar een label wat we plakken op iets wat een energie is.

Misschien wel vaak ontstaat vanuit verwarring.

Ervaar je dat ook zo?

Irritatie.

Ja,

Voor mij is het.

.

.

Zo ervaart je in ieder geval zelf boosheid en boosheid.

En er is een soort lekkere boosheid,

Zou ik bijna zeggen.

Je komt bijna echt vanuit je lichaam,

Vanuit je kloten,

Wilde ik zeggen.

En als je lekker in je lijf zit,

Ben je daar ook bewust van.

Dan voel je het,

Maar dan kan je het wel laten luchten.

Maar je hoeft er niet helemaal in mee te gaan.

En de boosheid zoals ik hem zelf van de week had,

Dat was geen lekkere boosheid.

Daar was ik niet meer helemaal in controle.

Controle is niet het goede woord,

Maar niet helemaal in balans met mezelf.

En daardoor schoot het de bocht uit en kwam het ook niet van de lekkere plek.

Ik voelde het helemaal opgloeien op een andere plek in mijn lichaam.

Dus de essentie is denk ik wel toch een vorm van niet helemaal connected zijn met jezelf.

In het eerste geval wat je aangeeft,

Waarbij het een prettige boosheid is,

Die energie die je dan voelt.

Heb je wel eens ervaren dat je hem dan kunt omzetten naar iets heel creatiefs bijvoorbeeld?

Dat niet zozeer,

Maar wel eens dat ik dat gehad heb en me dat realiseerde.

En dat ik even zo,

Door het ventieltje heel even open te zetten,

Kon het er ook uit.

En daarna was het ook gewoon weg.

En toen realiseerde ik me,

Dit is hoe het werkt.

Het gevoel is weg en daarna gaan we er nog over nadenken,

Maar dat is helemaal niet meer het gevoel.

Dus dat is mijn eigen verantwoordelijkheid.

Ik snap je,

En één ding snap ik niet helemaal.

Namelijk die metafoor van dat ventieltje.

Want hoe ziet dat er dan letterlijk uit voor jou?

Is dat door ermee te zijn en het te laten door je heen stromen?

In dit geval was het dat iemand het zag,

Die daar verder niet per se iets mee te maken had.

Maar die zag het bij mij en die legde even zijn hand op mijn schouder.

En dat was eigenlijk al voldoende.

Toen zakte het als het ware van je af?

Ja,

Precies.

En toen,

Wat ik zei,

Toen kon ik zo duidelijk zien,

Nu is dat gevoel weg.

En nu ga ik er nog over na zitten denken,

Maar dat is niet fair.

Want nu ga ik er zelf een gedoe van maken.

En daarmee kon dat ook ontspannen eigenlijk.

Een soort opluchting.

Ja,

Zoiets.

Jij legde net jouw hand op mijn rug en ik dacht even aan de hand van God.

Het lijkt er ook op.

Jij bent niet gelovig.

Nee.

Maar wel heel veel met het goddelijke bezig,

Weet ik.

Ook in jouw schilderwerk.

Kun je daar eens wat over delen?

Hoe komt die interesse en die liefde voor het,

Zullen we het goddelijke noemen?

Ja,

Ja,

Ja.

Dat is een leuke vraag,

Ja.

Is dat ook weer als vanzelf ontstaan?

Nou,

Ik denk dat het.

.

.

God is voor mij niet een man op een lolk.

Nee.

Maar God is voor mij geworden eigenlijk alles wat we zien,

Beleven.

Dus ik zou kunnen zeggen,

Is ieder moment om ons heen,

In ons heen.

En ik ben op een gegeven moment ook in mijn eigen zoektocht.

Ondanks dat ik niet gelovig ben opgevoed,

Zijn we toch in die hemd.

We komen een beetje uit die westerse christelijke cultuur.

Dus ergens heb ik toch ook mee gekregen dat God zo'n man op een wolk zou moeten zijn.

Dat heb ik altijd gek gevonden.

En op een gegeven moment viel die definitie eigenlijk weg.

Dus ik koppelde het woord God niet meer aan dat.

Maar ik ben het gaan koppelen aan wat mensen dan ook wel een beetje cliché de liefde,

De bron.

Gewoon alles noemen.

Het wordt door mij nog wel eens benoemd de liefdevolle bron.

Dus die twee samen.

En dat een beetje de soort van spirituele zelfonderzoek kan.

Maar gaandeweg kreeg ik ook wel weer heel veel liefde voor de christelijke mystiek.

Dus ik ben geen religieus,

Ik ben geen christen.

Maar als je een beetje,

Ik zie mezelf ook niet zo snel naar een kerk gaan of me daarbij aansluiten.

Maar als je een beetje dieper tussen de regels doorkijkt,

Is er wel heel veel moois daarin te vinden.

Vooral de christelijke mystici,

Daar vind ik heel interessant om over te lezen.

Omdat die eigenlijk,

Die praten hier steeds over.

Ja wat is dan God?

Die zoeken naar die bron.

En de worsteling daarmee.

En al veel langer geleden dan dat wij dat nu onderzoeken.

Zijn er namen die voorbij komen?

Is Meister Eckhart zo'n inspiratiebron voor jou ook geweest?

Ja,

Inspiratiebron.

Ik heb van veel mystici wel wat gelezen.

Zoals Meister Eckhart,

Johannes van het Kruis.

Ik liet jou bij mij thuis een mooi boek zien over mystiek.

Daar worden er eigenlijk heel veel verschillende mystici in gequote.

Dus het zit meer algemener.

Dat ik heel specifiek één iemand heel erg wil gaan uitleiden.

Brengt dat jou ook,

Als je daarmee in contact komt,

Meer een openheid met jezelf?

Of een soort ontroering,

Of wat kan dat met je doen?

De momenten dat dat gebeurt,

Dan voel je zo heel erg de vrije ruimte.

En dan valt eigenlijk dat hele construct van dat wat ik denk te zijn,

Valt dan bij wijze van spreken uit elkaar.

Ja mooi.

En is dan eigenlijk twee procenten,

Die we hadden het over die before you die.

Is dat het niet al dan?

Is dat niet wat er,

Op dat moment helemaal jij jezelf bent,

Voorbij die ik.

Ik denk dat dat wel is wat dan,

Ja.

In een korte flesje,

Een soort fles daarvan is.

Het is wel aan het gebeuren dat het moeilijk wordt.

Ja bijzonder.

Want het is niet met jou aan het gebeuren.

Nee eigenlijk niet.

Nee.

Ja misschien als je naar dit soort boodschappen niet heel veel hebt geluisterd,

Dan dat we al heel erg verwarrend weer overkomen.

Voor ons is dat redelijk normale taal.

Omdat we ergens ook,

Denk ik middels meditatie ook,

Ja als het ware voorbij zijn gegaan aan al die overtuigingen die we hebben.

Zeker.

Ja precies,

Het is in ieder geval,

Ja het momenten steeds makkelijker voelbaar geworden.

Ik leen echt niet helemaal vrij,

Nou dat hebben we straks ook gezegd.

Helemaal vrij en verlicht of wat dan ook te zijn.

Maar je bent het wel liever.

Dat zou kunnen.

Stiekem is het nog steeds wel zo.

Volgens mij zijn we allemaal liever verlicht.

Ja.

Mooi.

Die titel van deze podcast kwam ook zo spontaan eigenlijk binnenvallen.

En ik kreeg van veel mensen te horen,

Hoezo,

Hoezo liever verlicht,

Hoezo.

Want het is grappig dat wanneer wij hem bespreken dat het klopt.

Dat het samenkomt in een weten dat dat eigenlijk een soort levensweg kan zijn voor iemand.

Ja.

En dat is gelijk ook.

Een valkuil.

Ja precies,

Ik zeg wel.

De drang naar vrijheid is op hetzelfde moment de grootste onvrijheid die er is.

Zeker,

Zeker.

Ja,

Stiekem wil ik nog steeds gewoon liever van dat hele gedoe af.

Ja.

En volgens mij daar uiteindelijk is vrede mee sluiten.

Echt vrede mee sluiten.

Ja,

En dat gedoe,

Daar bedoel je mee het leven.

Ja.

Alle lastige dingetjes en pijntjes.

Dus zodra we niet van het gedoe af willen,

Zijn we volledig bevrijd als mens.

Ja,

Stiekem hoop ik dat wel een beetje.

En hoop,

Dat komt ook veel in het geloof voor.

Geloof,

Hoop en liefde.

Ja,

Ja.

Hoop jij nog veel in het leven?

Wat voor betekenis heeft hoop voor jou dan eigenlijk?

Als er geen hoop meer is,

Wat zou het leven dan nog voor zin hebben?

Ja.

Als je bevrijd bent van het gedoetje.

Ja,

Nee precies.

Dan is er geen hoop meer nodig misschien,

Want dan is het al compleet.

Nee,

Dat is dus veelzeggend over dat ik het meestal vaak niet zo ervaar.

En dat het leven ook nog steeds behoorlijk lastig en uitdagend kan vinden.

En dan ervaar ik hoop toch wel als datgene wat ook nog voortdrijft en motiveert.

Ja,

Wat de beweging vooruitgaande houdt.

Ja,

Dus een soort motor is van het leven.

Ja,

Het lijkt me toch wel lastig als je dat niet meer hebt.

Hallo.

Wat zou jou het meest rust brengen in het leven?

Als je hier wat realiseert.

Nou,

Dat denk ik wat we eerder al een beetje noemden.

Uiteindelijk gaat het denk ik dan over toch een soort vrede met jezelf sluiten.

Dat is denk ik heel simpel gezegd eigenlijk waar het ligt.

En dat is niet de afwezigheid van uitdagingen en problemen.

Maar het is wel een soort,

Denk ik,

Een soort kern hebben geraakt.

Waardoor het makkelijker meebuigen is met dat wat er om je heen gebeurt.

Misschien als je luistert nu kun je dat ook even bij jezelf afvragen.

Kan ik nu volledig mezelf accepteren,

Het leven accepteren,

De vergankelijkheid omarmen?

Of moet er nog wat?

Moet er nog wat anders?

Kun je je helemaal vrij voelen nu?

En nu ook weer?

Terwijl wij langzaam verder wandelen.

Ik zie altijd als ik hierop aanhaak,

Op dit soort thema's en op die vraag nu weer.

Is het echt letterlijk dat die ogen anders kijken?

Kun je dat ook ervaren?

Ja,

Op een bepaalde manier.

Alsof de bladeren scherper worden,

De omgeving anders beweegt.

Er komt een soort ontspanning in je oog.

Ja.

Als je die vraag aan jezelf stelt,

Die je mij als laatste stelde.

Ja,

Wil je hem nog eens stellen?

Ja,

Daar was ik bang voor.

Moeten we even terugspoelen.

Wat zou jou uiteindelijk nou echt rusten geven?

Ja,

Ja.

Jij sprak straks ook al over dat het lijkt erop,

En ik ook dus,

Voel ik in het leven,

Bepaalde soort van opgeslagen herinneringen in het hele systeem zitten,

Die ervoor zorgen,

Lijken te zorgen,

Dat er ergens een kleine verkramping is.

Dat die volledige,

Altijd helemaal open ontspanning,

Die lijkt daardoor niet helemaal aanwezig te kunnen zijn.

Met tijden dus wel.

En zeker,

Ik ervaar in het leven,

Zoals we dat net deden,

Dat het helemaal klaar is.

Dat het genoeg is.

Ik heb daar ook wat opnames over gemaakt.

Kan het leven zelf genoeg zijn?

En dat kan ik ook echt ervaren,

Enorm.

En als je dan vanaf andere lagen bekijkt,

Als ik mezelf meer als persoon hier in het leven zie bewegen,

Dan zijn er allerlei bewegingen die erop lijken dat er toch ergens een spanning zit.

Zo eet ik s'avonds liefst nog drie,

Vier,

Misschien soms wel vijf boterhammen,

Voor het slapen gaan,

Terwijl dat eigenlijk niet nodig is.

En ik word heel erg geïnspireerd door heel veel monniken.

Die doen het met één maaltijd per dag.

En zij hebben een weg in het leven gekozen om echt alle verlangens,

Alle concepten waar we in geloven,

Om die juist los te laten.

Door ook heel strikt te leven.

En ik heb soms wel eens het idee dat,

Zeker omdat ik merk dat ik daar zo naartoe gezogen word naar die boodschappen,

Dat daar een soort,

Ja,

Daar zit wel iets waar ik zie,

Als we echt als mens volledig vrij willen zijn en worden,

Dan lijkt dat toch ook een behoorlijke,

Wat meer strikte beoefening te zijn dan dat ik nu zelf doe.

Ik kan nu nog af en toe een beetje rommelen in de marge.

En mezelf laten gaan.

En wat zou er gebeuren?

Die vraag stel ik me wel vaak.

Wat zou er gebeuren als ik dat niet meer zou kunnen?

Als ik gewoon ongemak in mij niet kan wegdrukken.

Mag ik wat vragen?

Zeker,

Ja.

Strikte beoefening klinkt ook op een zekere manier het meer proberen te controleren.

Ja,

Dat kan ik me voorstellen.

Hoe kijk je daar dan tegenaan?

Nou,

Ik zie in mijn leven,

Ik had dat met Dennis ook over in de tweede podcast die ik maakte,

Ik zie in mijn leven dat er veel lessen op mijn pad komen,

Leerharen,

En daar heb ik zelf helemaal geen zeggenschap over.

Die komen zo diep binnen,

Door visioenen of dromen,

Waardoor ik heel erg gezogen word naar al die boodschappen.

En die gaan eeuwen terug.

En je zou kunnen zeggen,

Misschien wel levens hiervoor al terug.

En zoals ik het zelf aanvoel en ook vaak ervaar,

Ook in hele heldere dromen,

Is dat er veel meer gaande is dan dat we hier op deze aardbol allemaal meemaken.

Wat was jouw vraag precies?

Over de strikte beoefeningen of niet lijkt dat meer op een bepaalde manier ook weer toch nog proberen te controleren.

Vanuit,

Denk ik,

Ook deze wereld waarin we zelf leven,

Lijkt dat een hele strikte beoefening.

Maar als ik zelf in die teachings,

In al die lessen zit en daarnaar luister en op die manier mijn meditaties doe,

Dan voelt dat niet als strikt.

Dan is juist de beperking daarvan een hele grote vrijheid.

En je zou kunnen zeggen,

Door jezelf te beperken,

Waarom zou je dat doen om vrijer te worden?

Dat is voor mij in het leven ook niet een weg die ik echt bewandel,

Maar ik voel wel,

Doordat ik zo een diepe connectie heb met al die leraren die echt verschijnen in visioenen en in dromen,

Die mij bepaalde,

Het lijkt wel,

Helingen geven,

Boodschappen.

Daar hadden we het al even over met elkaar voordat we deze podcast begonnen.

Ja,

Als je zo diep geraakt wordt door de boodschap van een ander,

Dan voelt dat niet als een probleem.

En zie ik juist dat daar,

Als ik daar zelf me open voor zou stellen,

Ik heb natuurlijk niet de levensomstandigheden om nu,

Nou ja,

Alles kan,

Maar ik zou niet snel mijn gezin nu verlaten om in te treden als monnik.

Maar ik heb wel gevoeld,

Heel diep van,

Oh ja,

Als ik dat zou doen,

Dan zou het veel harder gaan nu.

Dat waar wij het over hadden,

Dat laatste stukje.

En natuurlijk is altijd alles een interpretatie.

Dat zou wel mijn antwoord hierop zijn.

Ja,

Want we hebben,

Voordat we dit begonnen,

Hadden wij het even over visioenen.

En jij gaf aan,

Dat woord vond je wat lastig.

Voor mij,

Als ik een visioen benoem,

Dan gaat het over een soort iets wat in mijn leven gezien wordt,

Terwijl ik wakker ben.

Bijvoorbeeld een energie of zelfs een beeld van iemand.

Een soort geestachtige figuur waarmee contact is.

Ik heb dat zelf een keer of tien,

Denk ik,

Heel helder meegemaakt in mijn leven.

En ook echt boodschappen gekregen.

Voor mij zijn dat echt de meest intieme en fantastische en mooie ervaringen,

Die het leven echt heel erg,

Het leven waard maken.

En ik had met jou daar ook over,

Omdat ik,

Ik kom niet heel veel mensen tegen die dat ook hebben.

En jij gaf aan,

Dat heb ik ook.

Ja.

Dat is voor jou ook gesneden koek,

Bijna.

Sort of.

Ja.

Nou ja,

Maar bij wijze van spreken wel,

Ja.

Ja,

Dat is mooi.

Hoe ervaar jij dat,

Helpt jou dat ook in je leven?

Of laat je het gewoon voorbij komen?

Ja,

Het is meer dat laatste.

Omdat het,

Er zijn mensen die zijn zo sensitief,

Die kunnen heel makkelijk daarop afstemmen en daar dan mee in verbinding komen.

Dat heb ik niet.

Mij overkomt het altijd een beetje.

Dus het gebeurt soms als ik buiten loop of als ik zit te mediteren of in mijn slaap,

In mijn dromen.

En het is van allerlei verschillende niveaus.

Soms heb ik contact of zie ik mijn overleden vader.

Of met mijn opa,

Zijn vader.

Maar er zijn ook wel situaties geweest dat ik een keer in de avond zat te mediteren en ik zou de volgende dag met iemand afspreken en die kende ik nog niet heel goed.

Ik zou ermee gaan wandelen op het strand.

En ineens,

Ineens zag ik allemaal beelden van haar partner.

Ik had met haar afgesproken.

En ik kende heel die man eigenlijk niet.

Maar ik zag bepaalde dingen en dat was eigenlijk niet zo prettig.

Maar ja,

De dag daarna had ik met die dame afgesproken en we waren aan het wandelen.

Ik ga dan ook niet direct daarnaar vragen.

Maar gedurende het gesprek kwam ik eigenlijk achter dat het met die man niet zo goed ging.

Dat er een en ander mee aan de hand was.

En toen kon ik dat beeld wat ik gezien had eigenlijk gebruiken als middel om dat gesprek te voeren.

En om een beetje vragen te stellen die daar omheen gaan of die daar een beetje in die richting leiden.

Dus in zo'n situatie gebruik ik het,

Kan ik het gebruiken zou je kunnen zeggen.

Ook in mijn eigen coaching is dat wel eens voorgekomen.

En soms,

Ja er zijn ook wel momenten geweest,

Ook wel in een droom.

Of een keer,

Ja dat was toen ik op reis was.

Toen was ik in Nepal,

Toen was ik retreten aan het doen in een boeddhistisch klooster.

Dat was eigenlijk voor het eerst van mijn leven.

Dat we buiten liepen in een soort wandelmeditatie.

En toen was het alsof er ineens zo boven mijn voorhoofd een soort scherm open ging.

En toen zag ik,

Het was maar een fractie.

Toen zag ik beelden en ik wist eigenlijk meteen,

Oh dit is Tibet.

Bergen,

Ik zag monniken.

Het was een fractie maar op hetzelfde moment duurde het een soort van eeuwigheid.

En dat soort momenten komen niet met briefjes van dit en dit heb je gezien en dit en dit betekent.

Dus het is altijd een beetje interpretatie en invoelen en opletten dat je er niet te veel over na gaat denken.

Het is een mysterie zou je eigenlijk kunnen zeggen.

En in dit geval,

Specifieke geval,

Ja ik weet het niet precies.

Maar ik denk dat ik een soort glimp heb gehad van een vorig leven.

Dus er zijn vele vormen en varianten eigenlijk.

Die ik daarin heb meegemaakt.

Maar zijn er ook luisteraars die een vorig leven,

Als ze dat horen,

Helemaal denken.

Hoezo?

Dat kan toch niet?

Voor jou klinkt dat alsof dat ook weer die gesneden koek is.

Ja.

Is dat heel duidelijk voor je?

Ja,

Daar heb ik geen twijfel echt meer over.

Nee,

Al heel lang niet.

Ik merk ook de alle boeddhisten en ikzelf ook alle boeddhistische monniken die daarover spreken.

Die geven elke keer aan als je erin gelooft,

Natuurlijk.

Ja,

Nee.

Maar voor hen is het ook zo diep duidelijk dat dat de manier is van hoe het leven zich.

.

.

Ja,

Nee en ik snap ook,

Ik heb ook heel lang zo in het leven gestaan van dat geloof ik eigenlijk vrij weinig van.

Voor mij zit het hem denk ik niet enkel in de reïncarnatie.

Het zit hem in de wetenschap dat er dus na dit leven ook nog een andere beweging is.

Misschien een ongeziene beweging die nog vooraf gaat aan reïncarnatie.

En ja,

Ik denk door me te realiseren,

En dat klinkt misschien een beetje cliché,

Dat dit leven niet eindig is en dat er dus een ongeziene wereld is,

Helpt mij om op een bepaalde manier vrijer te denken,

Minder angstig te staan in dat wat het leven schijnbaar zou moeten zijn.

Het voelt minder benauwd.

Ik denk dat dat een goede omschrijving is.

Ja,

Dus het draagt bij aan een vrijere,

Bredere blik op dat wat het leven is of dat wat mijn leven zou moeten zijn.

En daarmee biedt het dus volgens mij een soort van ruimte.

Ik geloof dat ik vooral ook voel dat het iets is om nog eens op een ander moment wat uitgebreider over verder te praten.

Ja,

Heel mooi idee Remco om dat te gaan doen samen.

Laten we voor vandaag dit fijne gesprek afronden.

Komt er bij jou nog iets naar boven wat je de luisteraar graag zou willen meegeven?

Geef jezelf de ruimte om van mening te veranderen.

Zet jezelf niet al te vast in alle overtuigingen en over dat wat je denkt te weten.

Maar geef jezelf de ruimte om ook vooral nieuwsgierig te zijn en open te staan voor het mysterie van dat wat het leven soms ook is.

Ik denk dat dat,

Zoals ik eerder al zei,

Ook bijdraagt aan een soort innerlijke vrijheid voelen.

En het maakt het wat makkelijker denk ik om door het alledaagse te manoeuvreren waar meningen en overtuigingen soms wel eens de overhand lijken te hebben.

En wanneer je jezelf die vrijheid en die ruimte geeft,

Heb je altijd de mogelijkheid om andere keuzes te maken.

En ik denk dat dat iets is wat we als individu en ook als gemeenschap erg nodig hebben.

Mooi verwoord Remco,

Dankjewel daarvoor.

En ook dank voor dit fijne gesprek.

Ik wil je ook bedanken Ruben,

Ik vond het een mooi gesprek.

En ik wens je een hele mooie dag.

En de luisteraar ook.

Een perfect tijdloos moment om af te ronden samen.

Mocht je het fijn vinden om een review te geven,

Dan is dat heel welkom.

En als je het leuk vindt om deze podcast te delen onder je vrienden,

Bekende,

Familie,

Dan vind ik dat ook heel leuk,

Zo kan het wat breder verspreid worden.

Bedankt voor het luisteren en tot een volgend tijdloos moment.

Bedankt Remco.

Ciao.

Ondertitels ingediend door de Amara.

Org gemeenschap