Werking van stress & het brein – gratis introductieles

Ja,

Welkom bij les 1.

Dus we gaan beginnen en we gaan het hebben over stress,

Het brein en heel klein beetje,

Maar daar gaan we de rest van de cursus meer over hebben,

Over mindfulness.

Waarom is het zo'n krachtig antwoord op hoe ons systeem werkt.

Ik wil beginnen met een ervaring.

Ook omdat,

En dat zal ik meer doen in de verschillende lesdagen,

Is dat je het niet alleen snapt,

Cognitief snapt,

Maar dat je het ook voelt.

Oh ja,

Dit is wat ik doe of dit is wat een meditatie kan doen of dit is wat die bepaalde oefening kan doen.

Om je meer mee te geven dan het alleen snappen daarvan.

Dus vandaar dat we gaan beginnen met een aantal zinnen die ik ga voorlezen en ik ga je ogen dicht doen of je oog open houden dat je naar een bepaald punt kijkt om even te concentreren wat er gebeurt als ik die paar korte zinnen ga voorlezen.

Jan gaat naar school.

Hij maakt zich zorgen over de wiskundeles.

Jan is bezorgd dat hij de klas niet onder controle kan houden vandaag.

Maar dit is niet de taak van de conciërge.

That's it.

Dus wat ik vaak als ik in een groep zit of als we dit bespreken,

Wat er dan vaak qua reacties opkomen is dat dat we aannames gemaakt hebben in die tussentijd.

Dus eerst was Jan een leerling in ons hoofd en toen werd het een leraar en daarna was het het is een conciërge.

Op zich in dit voorbeeld niet zo heel erg,

Maar denk er maar eens over na in hoeverre aannames en interpretaties in ons leven wel een probleem kunnen vormen.

Ik noem wel eens het voorbeeld van als je graag even met je manager wilt praten omdat je wat te bespreken hebt en je hebt goed geslapen.

Het gaat privé lekker en je vraagt van joh heb je vijf minuten om even wat dingen door te bespreken en hij zegt nee ik ben druk en hij loopt door.

Of zij loopt door.

Dan had je denkt nou oké ik ben ook weleens druk en komt er later moment komt het wel en dan prima.

Maar een paar weken later heb je eigenlijk hetzelfde maar je hebt slecht geslapen,

Je zit niet goed in je vel en je vraagt ook aan je manager joh heb je even vijf minuten om wat dingen door te spreken en hij zegt nee ik ben druk en hij loopt of zij loopt door.

En de kans dat je op dat moment aannames gaat maken is veel groter.

Dat je denkt oh shit het zit al niet goed en mijn contractbespreking komt eraan en het ligt ook niet lekker in het team en wat gaat hij wel doen en oh ja ik weet eigenlijk en dan misschien een paar gedachten gangen later.

Dan denk je oh ja ik word ontslagen.

En dit gaat zo snel dus het gaat van gedachten naar een emotie en die emotie gaat weer naar een andere gedachte.

Zeker soms gevoed door wat we in ons verleden meegemaakt hebben.

En op een gegeven moment daar zit de crux erin.

We gaan het geloven.

Dus we geloven dat we ontslagen worden.

En ons lijf gaat ook verkrampen.

Die blijft eigenlijk vastzitten in de stress.

En dat is wat heel erg schadelijk is.

Ja wat heel goed is om te zien dat je dus aannames maakt.

Dus dat je op een gegeven moment in mindfulness leert met afstand te kijken naar en niet te dissociëren.

Dus je blijft toestaan wat er op dat moment is.

Ook wat er in je lijf en in je hoofd gebeurt.

Je loopt er niet voor weg maar je bent het ook niet.

Dus je kan het meer zien dat het een gedachte is.

Een aanname is een scenario die kan zijn.

Dus het kan zijn dat je ontslagen wordt maar het kan ook heel goed zijn dat hij gewoon druk is.

Of dat je manager zelf niet goed in zijn vel zit.

Dat je eigen timing niet zo handig was.

Er kunnen heel veel andere scenario's zijn en als je dat kan bedenken,

Dan wordt het allemaal veel relaxter.

En gaat je lijf ontspannen,

Je hoofd gaat ontspannen en daarin zit zoveel winst in.

En dat is waar mindfulness een enorm grote rol in kan spelen.

En dat maakt dat het ook goed is om even naar het brein te gaan.

Dus deel het brein vaak onder in drie delen.

Dus je hebt eigenlijk het reptiele brein,

Al heel oud,

300 miljoen jaar oud.

Daarin zit het overlevingsmechanisme.

Een heel primair onderdeel van ons systeem.

Daaromheen is eigenlijk het zoogdierenbrein ontstaan.

Ook oud,

200 miljoen jaar oud.

Daardoor konden we non-verbaal meer communiceren,

Ook in grotere groepen leven.

En emoties kwamen er ook meer in.

En redelijk recentelijk is het menselijke brein ontstaan.

Dus eigenlijk,

Ja,

Ik doe het met mijn hand,

Je kan het niet zien,

Maar het grootste deel van ons brein,

Qua massa.

En daarin kunnen wij eigenlijk één ding heel uniek.

Wij kunnen goed en heel erg gedetailleerd naar het verleden kijken,

Wat is er nou eigenlijk gebeurd,

En vandaar toekomstige projecties maken.

Waardoor we een enorm complexe samenleving hebben kunnen opbouwen en heel ver zijn in geneeskunde,

Prachtige muziek en kunst en noem alle mooie dingen die daaruit voortgekomen zijn,

Maar op.

Alleen,

Op hetzelfde moment lopen we er ook steeds meer in vast.

Omdat we zo bezig zijn,

Als er iets lastigs is,

Dan gaat ons menselijke brein daar vaak mee aan de haal.

Dus,

Er is een heel mooi TEDx filmpje,

Befriending Your Stress,

Zou ik echt aanraden om te kijken.

Zij zeggen in dat filmpje ook,

Het gaat niet zozeer om dat stress het probleem is,

En wat mij betreft kan je stress vervangen voor angst of eigenlijk alle andere emoties,

Maar onze omgang met stress,

Die maakt dat we vastkomen te zitten.

Dat linkt heel erg met het brein,

Dus dat er een soort primair reactie komt om uit meer het reptiele brein om ons klaar te maken voor iets spannends,

Van een presentatie zijn in onze moderne samenleving,

Of misschien een date,

Of misschien een tentamen,

Of whatever.

Dat is eigenlijk alleen maar goed,

Dus dat is prima om ons soort even scherp te houden.

En zeker ook echt belangrijke situaties waar overleven op het spel staat,

Dan er komt een tram jouw kant op,

Ja dan heb je dat even nodig,

Die adreline,

Om weg te stappen en dat te doen.

Dus dat is eigenlijk geen issue.

Het probleem is dat wij veel langer vast blijven zitten in die modus.

Dus met een presentatie,

Of een date,

Of een tentamen,

Dat we daar al heel erg mee bezig zijn daarvoor en daarna,

En dat dat stressniveau,

Of die angst,

Veel langer blijft zitten dan nodig is.

Dus ons hoofd gaat overuren maken,

En die vernauwt ook in het manier van denken,

Het lijf gaat verkrampen.

Het hele systeem begint een beetje dicht te slippen.

En dat kunnen we soms nog een beetje managen,

Omdat er op een gegeven moment is het weer opgelost.

Ik heb de uitslag van met de dame het is goed,

Of de date was heel leuk,

Oké we kunnen het weer loslaten.

Als we dit of te vaak,

Of het zijn een aantal dingen die we niet zo goed kunnen loslaten,

Dan gaan er echt grote problemen ontstaan.

Fysiek,

En denk het geval wat steeds meer,

Voorkomt burnout.

En mindfulness kan zo'n belangrijke rol spelen,

Omdat het niet tezeer het probleem wil oplossen dat er angst is,

Of dat er stress ontstaat,

Maar de omgang daarmee.

En dat het uiteindelijk veel korter in ons systeem zit.

En dat die angst,

En die stress,

En boosheid,

Of wat er dan ook is,

Op een gegeven moment los kan laten.

En hoe,

En daar gaan we het nog over hebben,

Maar dit is al goed om te snappen hoe het systeem werkt.

En ik noem maar eens een feitje van hoeveel gedachtes denken jullie dat we hebben op een dag.

Het zijn er veertigduizend,

Gemiddeld.

Dus de ene zal er wat meer hebben dan de ander,

Maar we hebben veel gedachtes op een dag.

En nog interessanter vind ik,

Is dat 70% van die gedachten is negatief gekleurd.

En ook dat heeft weer een hele logische reden eigenlijk.

Dat het gaat om overleven in ons systeem.

Dus dat reptilebrijn is heel dominant.

Dus die zegt eigenlijk ja,

Allemaal leuk en aardig,

Maar we moeten eerst zorgen dat we veilig zijn.

Dus het gaat primair om veilig zijn.

En daar is het systeem op opgericht.

En als het systeem het idee heeft dat dat oké is,

Dan is er eigenlijk de laatste 30% is voor leuke dingen,

Of eten zoeken,

En dat soort dingen.

En dit is goed om te weten dat dus die negatieve biases een soort in ons systeem al zitten.

Dat we daar als het ware mee moeten doen.

Er is ook een interessant boek van Homo Deus,

Als ik het goede boek noem,

Maar in ieder geval van die auteur.

En die heeft het dan ook over dat we vroeger in stammen leefden,

Bij mensen.

En als je uit de stam geknikked werd,

Dan was je echt de shaak.

Dan ging je eigenlijk,

Je overleven stond op het spel.

En dat systeem zit nu nog steeds in ons lijf,

In ons hele wezen zeg maar.

Dus dat we in ons,

Bijvoorbeeld in grote groepen,

Wat ik zelf ook wel kan hebben,

Dat het spannend is,

Relateert heel erg in hoe ons systeem in elkaar zit.

Want het is dus heel erg gevaarlijk,

Evolutionair gezien,

Om uit de groep geknikked te worden.

Dus vandaar dat we hele rare dingen doen,

Of in ieder geval,

Ik heb hele rare dingen wel even gedaan,

Om te zorgen dat we niet uit die groep geknikked worden.

Dus dat is goed om te weten.

En het goede nieuws is,

Dus oké,

We hebben dus relatief veel negatieve gedachten over het algemeen,

Er zullen ook mensen die wat positiever hebben en anderen nog negatiever.

Maar het goede nieuws is dat er,

Wat we steeds meer achterkomen,

Dat ons brein trainbaar is.

Dus dat noemen ze neuroplasticiteit.

Dus we kunnen onze hele prefrontal cortex,

Het hele voorste deel van ons menselijke brein,

Kunnen we trainen.

Dus op aandacht,

Op focus,

Op concentratie,

Op overzicht,

Dat soort dingen.

Maar we kunnen het ook trainen op aardiger voor onszelf worden.

En ook,

Zeg maar,

Hoe meer positieve gedachten we creëren,

Of hoe meer negatieve gedachten we eerder loslaten,

Hoe meer we van dat soort cellen aanmaken.

En hoe meer die cellen aangemaakt worden,

En dat vaker doen,

Worden dat verbindingen,

En gaan we eigenlijk een neuroplasticische snelwegen aanleggen.

In het begin is dat best wel trainen,

Omdat we heel erg gewend zijn om onze automatische patronen af te draaien.

Maar daar is dus invloed op.

Dat is eigenlijk het punt wat ik wilde maken.

En we gaan zien hoe we via mindfulness dit kunnen gaan trainen.

Meditatie is een belangrijk onderdeel,

Maar er zijn andere oefeningen in Mindfulnessland die dit kunnen gaan beïnvloeden.

Ja,

Dat is eigenlijk het belangrijkste wat ik in deze les wil meegeven.

Volgende sessie gaan we meer in op mindfulness en gaan we ook in op de automatische piloot en waarom het zo belangrijk is om daar meer grip op te krijgen.

Oké,

Tot dan!