Les 1
Introductie: werking van stress & het brein
Je leert in deze les over aannames en dat gedachten geen feiten zijn, over ons brein en zijn evolutie, neuroplasticiteit, hoe moderne stress, piekeren en angsten je dagelijks leven beïnvloeden en het krachtige antwoord van mindfulness hierop. Maar ook dat stress (angst of een andere lastige emotie) niet het probleem is, maar wel onze omgang ermee.
Les 2
Mindfulness en de automatische piloot
Een groot deel van ons leven wordt gestuurd door ‘de automatische piloot’. Misschien herken je wel dat je tijdens een gesprek merkt dat je helemaal niet hebt geluisterd naar het verhaal van de ander. Of je hebt net gedoucht en je beseft dat je dit helemaal niet bewust hebt ervaren maar dat het volledig automatisch ging. We zijn vaak niet aanwezig in ons leven. Opvallend is dat we meestal niet ‘weg’ zijn omdat we ervoor kiezen, maar dat we eerder ‘wegraken’. In deze lesdag gaan we het hebben over hoe je via mindfulness je aandacht en bewustzijn kan terugbrengen tijdens die vele (automatische) handelingen. Deze les leert je gedachten, gevoelens en gedrag te observeren in plaats van op de automatische piloot te reageren. Ook staan we stil bij het belang van ons lichaam in mindfulness.
Les 3
Leven in ons hoofd
In deze les leer je dat emoties een gevolg zijn van een situatie plus een interpretatie. We zijn ons vaak niet bewust van onze gedachten, die een schakel vormen tussen een situatie en een emotie; dit is de automatische piloot. Door ons bewust te worden van onze gedachten, kunnen we er nieuwe aspecten aan ontdekken die ons nog niet eerder waren opgevallen. Een nieuwsgierige houding levert hierbij meer op dan de drang het probleem op te lossen.
Les 4
Leren schakelen & bewuste keuzes (doe-modus & zijns-modus)
Bij het omgaan met ingewikkelde en moeilijke gedachten en gevoelens, is het oplossen en veranderen vaak niet nuttig. In deze les introduceren we dit als de ‘doe-modus’: de modus waarin je geest blijft proberen een oplossing te vinden. Als je geen oplossing kunt vinden, geeft dat een onbevredigd gevoel. De geest blijft maar doormalen en je zit vast in een zinloze en vaak vermoeiende modus. Je hebt dan een andere schakelstand nodig, namelijk de zijns-modus. Mindfulness kan je helpen om naar deze stand over te stappen. In deze lesdag leer je schakelen en bewegen tussen de twee modi en dat geeft enorm veel balans en vrijheid. Veel plezier!
Les 5
Mindfulness in het dagelijkse leven
Jon Kabat Zinn, ’de vader’ van mindfulness zegt regelmatig: de echte meditatie is hoe je je leven van dag tot dag leidt. Mindfulness en meditatie geven je handvatten en hulpmiddelen om een echte impact te maken in jouw dagelijks leven en om op een simpele maar diepgaande manier met moderne uitdagingen om te gaan. In deze les leer je dat de informele meditatie (hoe je je verhoudt tot wat het leven je brengt) minstens net zo belangrijk is als de formele meditatie. In de praktijk zal je merken dat ze elkaar versterken.
Les 6
(H)erkennen en leren loslaten
Als het goed is krijg je steeds meer een beeld waar mindfulness in essentie om draait. Voordat we ingaan op het thema van deze les, (h)erkennen en leren loslaten, vertel ik hier een kort verhaal over. In deze les leer je dat toestaan van de ervaring betekent ruimte maken voor datgene wat er toch al is. Dit maakt de weg om dingen los te laten vrij. Piekeren en malen ga je (h)erkennen en je gaat zien dat je een keus hebt hoe hier mee om te gaan. We doen in deze les een meditatie om fysiek ongemak te (h)erkennen en er op een bewuste manier mee op te gaan.
Les 7
Weerstand herkennen
Veel van onze patronen of rollen (bijvoorbeeld het slachtoffer, de grappenmaker, mij doet het niks of kort lontje) komen automatisch. Je kunt er niks aan doen, maar soms heb je in de gaten dat je in een patroon verstrikt raakt en herkennen we onze weerstand. Als we hier bewust van zijn, dan hebben we wel een keuze. Namelijk de keuze om toe te staan wat we voelen en onze weerstand te staken. De Boeddha zei tweeduizend jaar geleden al: “pijn is onvermijdelijk maar lijden is optioneel”. Door erbij te blijven kunnen we uit het verzet en uit het lijden stappen. Je leert stap voor stap met meer mildheid, minder verzet en met aandacht en bewustzijn op jezelf en je omgeving te reageren.
Les 8
Bewegen met aandacht
In deze les maak je kennis met mindful bewegen door mindful bewegingsoefeningen te doen en door het mindful lopen te oefenen. We doen dit om drie redenen. De eerste is omdat een groter bewustzijn van het bewegen van het lichaam ervoor zorgt dat je je vaker en beter bewust bent van de mogelijkheden van je lichaam. Vaak zijn we ons alleen maar bewust van ons lichaam als het ons doen en laten beperkt, bijvoorbeeld als we pijn of ongemak voelen. Ook helpt mindful bewegen je in je bewustwording van hoe je omgaat met (fysiek) ongemak en hoe je reageert op grenzen van je lichaam. Als laatste helpt mindful bewegen ervoor dat je je grenzen beter voelt en respecteert.
Les 9
Werken met moeilijke situaties
Deze les wordt ingeleid met een mooi verhaal, waarin duidelijk wordt waarom het werken met moeilijke situaties zo belangrijk is. Hoeveel rust het je geeft en hoeveel energieverlies het je scheelt. Je leert in deze les niet alleen lastige situaties en gevoelens te accepteren en toe te laten, maar ze ook ruimte te geven in en via het lijf. We gaan hier een meditatie mee doen.
Les 10
Dolfijn/walvis meditatie
Deze laatste dag doen we vooral een meditatie. Deze ademhalingsmeditatie laat de adem, via een visualisatie, door het hele lijf lopen. Van boven tot onder. Als een golf die je op een simpele en krachtige manier in verbinding brengt met je hele lichaam. Perfect op momenten van stress, piekeren en om zo weer terug bij jezelf te komen.