Een wandelend hoofd of een wandelend...?

Welkom in het Zelfkennislab,

Mijn naam is Fik en ik wil met je op onderzoek over het begrip wandelend hoofd,

Misschien ken je het,

Misschien herken je jezelf er ook in,

En we kijken naar de risico's van een wandelend hoofd zijn en daarnaast naar wat er nog meer is,

Welke automatismen je verder nog in vast kunt zitten.

Ik ben geschoold als coach en als Enneagram trainer.

Enneagram is een model met 9 typen,

Niet als in poppetjes of figuurtjes of hokjes waar je in vast zit,

Maar 9 typen als brillen waarmee je waar kunt nemen.

En die bril waarmee je waarneemt,

Heeft een automatisme,

Een automatische aandacht.

En die aandacht is ons vaak onbewust.

Nu kent het Enneagram naast zijn 9 brillen nog heel veel andere brillen,

Waaronder een bril van denken,

Een bril van voelen en een bril van doen.

En je hoort op het moment veel mensen praten over dat ze zich een wandelend hoofd voelen.

Misschien herken jij dat ook.

Je zou kunnen zeggen dat het mensen zijn waarbij de aandacht het eerst automatisch gaat naar het denken.

Ze zijn niet zozeer denkers omdat ze heel pinter zijn,

Een hoog IQ hebben of wat dan ook,

Maar ze zijn denkers omdat ze het denken het eerst inzetten als strategie om de wereld waar te nemen,

Te begrijpen,

Te analyseren.

Eerlijk gezegd herken ik me daar ook in.

Op het moment dat je vanuit denken de wereld benadert,

Dan komt er iets op je af,

Je zit bijvoorbeeld in een gesprek en je denkt gelijk,

Wat is mijn mening daarover,

Wat is mijn visie daarop,

Hoe denkt die ander en hoe we begrijpen we elkaar of hoe begrijpen we elkaar niet.

Je denkt heel erg vanuit begrip,

Vanuit cognitieve gewaarzijn,

Cognitieve functies en het is ook lekker om te denken.

Het is aantrekkelijk om alles te willen weten,

Te neusen in boeken of online in films,

Alles wat me inspireert.

Dus het heeft een bepaalde jeu,

Een bepaalde fijnheid in zich.

En daardoor kunnen mensen zich een wandelend hoofd gaan voelen.

Een grote overgang die ik nu maak in deze podcast.

Maar het is natuurlijk fijn als je dingen makkelijk kunt begrijpen.

Dat is wat mensen mij ook snel als compliment geven,

Ja maar je begrijpt het ook,

Je snapt het ook en je hebt achtergrond informatie beschikbaar.

Maar wat zijn nou de risico's,

Wat zijn de gevolgen van dat wandelende hoofd?

En ik ben benieuwd of jij dat ook herkent in jezelf,

Dat als je steeds in gedachten bent,

Die gedachte stroom niet tot stilstand kan komen,

Geen pauzes kent,

Steeds maar doorgaat,

Dan wordt dat hoofd heel vol,

Heel moe,

Dan word je bij wijze van spreken scheel van het denken en dan kom je op een gegeven moment vast te zitten in je eigen gedachtenstroom.

Dat is enorm vermoeiend.

Eén van de redenen waarom ik ooit met aandachttraining begon,

Een vorm van mindfulness zou je kunnen zeggen.

Ik heb daardoor geleerd me beter te concentreren op één gedachte en pauzes te laten vallen tussen de gedachten.

En dat geeft zoveel meer ruimte in mijn hoofd,

Zoveel meer rust in mijn dag.

Ik kan mijn gedachten nu ook stopzetten.

Het piekeren,

Tobben heeft geen enkele zin.

Ik kan mezelf een halt toeroepen.

Ik kan stopzeggen en dan zeg ik soms heel plastisch ho,

Hu,

Tot hier en niet verder.

Wat zijn nou nog meer de risico's van een wandelend hoofd zijn,

Naast dat het vermoeiend is,

Je hoofd vol zit,

Je op een gegeven moment van gekkigheid niet meer na kunt denken,

Niet meer helder hebt in je hoofd.

Een ander risico is dat je zo in je hoofd zit,

Dat je niet in je lichaam aanwezig bent.

En misschien klinkt dat abstract,

Maar wat mij wel overkwam,

Is dat ik dan op straat fietste en met mijn fiets tegen een stilstaande auto aan reed.

Puur en alleen omdat ik niet om me heen keek,

Omdat ik me niet bewust was van mijn zintuigen,

Wat mijn zintuigen waarnamen.

Dus bijvoorbeeld wat ik zag,

Maar ook wat ik rook,

Wat ik voelde,

Wat ik hoorde.

En dat is in het verkeer best wel gevaarlijk.

Dus het is meer dan eens voorgekomen dat ik,

Of fietsend,

Maar ook lopend,

Ik ben als kleuter bijvoorbeeld tegen een lantaarnpaal aangelopen toen we naar de gymnastiekles toe wandelden.

Dan ben je zo in je hoofd met je aandacht,

Zo aan het kletsen met een vriendinnetje,

Dat ik die hele lantaarnpaal niet had gezien.

Bam,

Met mijn hoofd er tegenaan.

En dat is natuurlijk heel pijnlijk.

En ook als je dus aan het kletsen bent met een vriendin,

Kun je misschien denken ja,

Maar dan ben je met je aandacht niet in je hoofd,

Dan ben je met je aandacht bij die vriendin.

Tegenovergestelde is bij de echte denkers de echte wandelende hoofden waar.

Want op het moment dat een pure denker in gesprek is met de ander,

Is de aandacht voor een groot percentage in het hoofd,

In de gedachten aanwezig.

Ik zal dat zodadelijk verder uitleggen op het moment dat we benadrukken wat er nog meer is naast een wandelend hoofd zijn.

Dus op het moment dat je vanuit je gedachten met die ander praat,

Dan mis je ook het echte contact,

Dan mis je het gevoelsleven,

Mis je de emoties.

En de andere kant is,

Dat als je zo in gedachten bent,

Dat je dan de actie kunt missen,

Het doen.

Ik kan hele dagen op de bank doorbrengen en dan zitten en lezen en alle intellectuele dingen in me opnemen.

Maar dan vergeet ik dus het contact met de ander en dan mis ik het doen,

De actie.

Dat betekent dat mijn lichaam niet beweegt en dat er uiteindelijk geen evenwicht is tussen denken,

Voelen en doen.

Wat mij brengt op het volgende,

Want naast dat wandelende hoofd,

Dat je dus met aandachttraining stop kunt zetten,

Naast dat wandelende hoofd kunnen we ook spreken over een wandelend hart.

Er zijn mensen die in eerste instantie hun aandacht bij het hart hebben,

Bij hun emotie en gevoelens.

Dus die zijn niet in eerste instantie aan het denken,

Die zijn niet in eerste instantie aan het doen,

Maar die staan in eerste instantie stil bij wat ze voelen.

En die praten ook in taal,

Wat te maken heeft met gevoel,

Met emotie,

Met empathie,

Met ik voel dat,

Ik ervaar dit in mijn hart,

Ik word hier niet blij van,

Ik word hier verdrietig van.

Al die emoties die staan op de voorgrond.

En dat heeft,

Zoals alles,

Een mooie kant en een minder mooie kant.

Misschien merk je dat ik hier niet praat over goed en fout,

Daar ben ik sowieso niet zo'n voorstander van,

Wat ik in een andere podcast heb besproken,

Maar ook in dit geval,

Als dat hart aanstaat,

Als dat je eerste automatisme is,

Dat is prachtig,

Mooi,

Want de verbinding met jezelf,

Met jouw behoefte,

De verbinding met de ander,

Met zijn of haar behoefte,

Is heel sterk.

En de valkuil is dan,

Dat je niet in beweging komt,

Dat je soms de daadkracht kunt missen om in actie te komen.

Als de aandacht bij de emotie is,

En de emotie is wat down,

Is wat deprimerend,

Wat overgevoelig,

Overprikkelt,

Dan kan dat maken dat je in een negatieve spiraal terechtkomt en niet jezelf bij de kladden en de lurven kunt pakken om in actie te komen.

Om die saaie dagelijkse dingen te doen.

Dus je kunt dan denken aan huishouden of financiën,

Allerlei klussen die voor jou misschien taai zijn,

Saai zijn,

Dat je die aan de kant schuift op het moment dat je door de bril kijkt van het wandelende hart.

En op het moment dat je die aan de kant schuift,

Al die acties,

Dan kom je niet in evenwicht,

Dan verlies je het evenwicht tussen voelen en doen.

Net zo goed kun je het evenwicht verliezen tussen het denken en het voelen.

Dus op het moment dat je eerste automatisme is,

Ik voel,

Ik zou bijna zeggen,

Ik voel dus ik ben,

Ik voel dus ik mag er zijn op deze wereld,

Dan is de logica,

De analytische kant van jou,

Die ieder ook in zich heeft,

Die wordt minder gebruikt,

Wordt minder gebruik van gemaakt.

Dus bijvoorbeeld anticiperen op wat handig is om te doen,

Dingen uitdenken van tevoren,

Plannen,

Regelen,

Dat heeft ook zijn praktische kanten om je hoofd daarvoor te gebruiken.

Dus alleen maar bij wijze van spreken,

Dat wandelend hart laten spreken en aandacht geven,

Maakt dat we kunnen wegzakken in de dieptes van onze emotie,

Of in de hoogtes van onze emoties,

De highs en de lows van het leven.

Op het moment dat je in die hoogte van die emotie,

Die prachtige,

Mooie,

Unieke situaties en liefdevolle verbinding met andere mensen,

Dat je daarin zit,

Dan is ook het denken en het doen af en toe handig om voor een balans te zorgen in je dag,

In je uren en in je leven.

Dus dat wandelende hart,

Dat heeft hele mooie kanten.

En ook een soort van,

Ja je zou bijna kunnen zeggen,

Net als dat wandelende hoofd,

Kan het een verslaving zijn.

Een automatisme waar we zo in vast zitten,

En dat is precies wat ik als aandachttrainer breng,

Dat ik mensen help om die aandacht te trainen en het denken,

Voelen en doen meer in evenwicht te brengen,

Zodat het elkaar aan kan vullen.

En misschien denk je nu,

Ja maar niemand is alleen een denken,

Of alleen een voelen,

Of alleen een doen,

En daar heb je helemaal gelijk in.

Dus die weerstand,

Die mag je wat mij betreft over de muur gooien,

Want ik ben het helemaal met je eens daarin.

Je kunt observeren in jezelf waar die weerstand,

Die eventuele weerstand vandaan kwam.

Wat maakte dat jij eventueel die gedachte kreeg,

Ja maar niemand is in een hokje van denken,

Voelen of doenen te plaatsen.

Want ik zeg dat niet,

Ik vind dat ook niet.

Wat ik zeg is,

Wat heeft jouw eerste aandacht?

Denken,

Voelen of doen?

En welke risico's loop jij daarmee?

Welke valkuilen stap je daardoor in?

Maar ook welke winst heeft het,

Om bijvoorbeeld een wandelend hart te hebben,

Te zijn.

En de derde poot aan het denken,

Voelen,

Doen,

Is natuurlijk het wandelend lijf zijn.

Als je een wandelend lijf bent,

Dan zou je kunnen zeggen dat je zo'n enorme doener bent,

Dat je niet eerst nadenkt,

Of niet eerst voelt.

Dus dan schiet je in de actie,

Zonder dat het gebaseerd is op de intuïtie van het brein,

Of de empathie,

De compassie van het hart.

Dan ben je zo instinctief vanuit dat buikgevoel aanwezig,

Bijna zoals dieren dat doen.

In de actie,

Aan of uit,

Kan je dan zeggen.

Je bent in beweging,

Of je bent niet in beweging.

Je bent aan het doen,

Of je bent niet aan het doen.

En dan vraag je je misschien af,

Wat zijn daar de risico's van,

Überhaupt?

Het is toch goed om functioneel aan het werk te zijn,

Mooi aan de slag te zijn.

Maar op het moment dat je alleen maar doet,

Raak je enerzijds uit balans,

Omdat er niet voldoende rust is,

Omdat je aan het doorbuffelen bent,

En daardoor niet voldoende stilzit,

Stilstaat.

Je zelf observeert in jouw behoefte.

Dat is de ene kant.

En de andere kant is dat je zo in de actie zit,

Zoveel gedaan wilt krijgen en af wilt hebben,

Dat het niet gecombineerd wordt met het gevoel en het denken,

En dat je daardoor ook niet echt kunt prioriteren.

Dat je geleefd wordt door die actie.

Wat je dan wel ziet is dat mensen allerlei dingen aanpakken,

Terwijl het eigenlijk wegbewegen is van wat er werkelijk toe doet.

Dan krijg je uitstelgedrag.

Want om werkelijk te prioriteren en om te kijken wat nu echt nodig is in dit moment,

Heb je naast het doen ook het denken en het voelen nodig.

En als je alleen maar aan het doen bent,

Dan ben je zo in beweging,

Dat je van alles aanpakt,

Misschien niet eens zoveel dingen afrondt,

Maar dat je niet stilstaat en nadenkt bij wat nu echte prioriteit heeft.

En als je zo in de actiestand staat,

Kan het ook zijn dat je inderdaad het gevoel en emotie mist in de ogen van een ander,

In het contact met de ander.

Dat is ook een risico.

Het voordeel is natuurlijk dat er wel heel veel gedaan wordt,

Dat er heel veel actie is en heel veel reuring en actieve mensen sprankelen natuurlijk ook op een bepaalde manier en dat trekt anderen ook weer aan.

Het kan zijn dat je daarin herkent en echt een aanjager voelt in groepen.

Dus als je een wandelend lijf voelt,

Puur vanuit dat instinct,

De voorbeelden die je daar misschien ook bij kent,

Is dat die instinctuele types,

Noem je dat eigenlijk zo,

Mensen met een heel groot instinctief gevoel en daarop kunnen varen,

Die zie je wel mensen willen beschermen en de straat opvliegen op het moment dat een kind onrecht aan wordt gedaan of een dieren onrecht aan wordt gedaan.

Op dat moment dat ze zo als een leeuw of leeuwin die ander willen beschermen en in de acties dan schieten,

Vergeten ze vaak hun eigen veiligheid.

Dan zijn ze zo snel dat ze hun hoofd en hun hart vergeten.

En dat kan niet goed zijn voor hun eigen veiligheid.

Mensen die een brandend huis inrennen zonder na te denken,

Zonder te voelen,

Zonder een pas op de plaats te maken.

Super lief en super fijn dat ze dat doen aan de ene kant en aan de andere kant is enige voorzichtigheid en rust ook goed.

Rust kan je redden zeggen we weleens.

Dus zo belicht ik in deze podcast enkele kanten van een wandelend lijf zijn,

Een wandelend hart zijn en een wandelend hoofd zijn.

Enkele kanten belicht ik en daarmee wil ik natuurlijk totaal niet volledig zijn,

Dat kan natuurlijk ook helemaal niet in dit geval.

Maar ik hoop jou te inspireren in,

Goh,

Hoe gaat dat dan bij mij in de loop van de dag?

Ben ik automatisch aan het doen,

Automatisch aan het denken of automatisch aan het voelen?

En verschilt dat per dag?

Ik weet dat iemand dat ooit aan mij vroeg,

Ik denk dat het een jaar of twintig geleden is,

Zijn jullie denkers,

Doeners of voelers?

En ik kon heel moeilijk kiezen tussen denken en voelen.

En uiteindelijk zei ik tegen die man,

Die er langer bij stil stond,

Die treden,

Ik denk heel veel,

Maar ik denk over mijn gevoelens.

En dat is een beetje een contradictio in terminis,

Dat is denken over je gevoel,

Dat is bijna niet mogelijk.

Je kan wel denken over de gevolgen van je gevoelens,

Maar gevoelens voel je in je lijf,

Zijn aanwezig in je zintuigen.

En op het moment dat je erover na gaat denken,

Ben je het aan het analyseren,

Dus eigenlijk doordat ik zei,

Ik ben een denkende voeler,

Ik denk over mijn gevoel,

Gaf ik al aan dat mijn denken op de eerste plek kwam.

Dus daarom zou ik jou nu ook kunnen vragen,

Wat komt bij jou op de eerste plek?

En wat brengt jou dat?

Wat brengt jou al dat doen?

Wat brengt jou al dat voelen?

Of wat brengt jou al dat denken?

We zijn ons daar vaak onbewust van,

En misschien nog een belangrijke vraag is,

Maar wat kost jou dat denken?

Waarin is het jou tot last?

Wat kost jou op een doordeweekse dag dat voelen?

Wanneer heb jij daar last van?

Schiet je in die valkuil van het voelen?

En wat kost jou al dat doen,

Al die actie,

Al die daadkracht en doelgerichtheid?

Wat kost het doen jou?

En is het je dat waard?

En nogmaals,

We hebben het niet over,

Iemand is alleen maar een doener,

Alleen maar een voeler,

Alleen maar een denker.

Nee,

Zo zwart-wit zie ik de wereld ook niet.

Maar het gaat over waar je aandacht het eerst is.

Ik zeg steeds automatisme,

Maar waar is je aandacht het eerst?

In je hoofd,

In je hart,

Of in je lijf,

In je buik?

Is je aandacht het eerste,

Het automatische,

In je denken,

Je voelen en je doen?

Hoe was dat bijvoorbeeld als kind?

Soms kan je dat aan je ouders vragen,

Of aan mensen die jou al heel lang kennen,

Soms weet je het van jezelf ook.

Ik weet dat mijn juf op de lagere school al zei,

Victoria,

Buiten is het mooi,

Maar je bent heel veel aan het dromen en denken,

Maar binnen in de les is het ook interessant en boeiend.

En dat gaf alles aan dat ik in mijn gedachten ver weg was en niet aanwezig bij de les.

En dat is waar we het hier over hebben,

Over aanwezigheid.

Waar is jouw aanwezigheid,

Van je bewustzijn,

Automatisch?

Is dat eerder in het denken,

Eerder in het voelen,

Of eerder in het doen?

En dat kun je ook onderzoeken door nu,

Je hier naar deze podcast luistert,

Je af te vragen in hoeverre is jouw aandacht bij je lichaam aanwezig geweest,

Tijdens deze podcast.

Hoeveel gevoel had je in je lichaam?

Voelde je warmte,

Kou?

Voelde je dorst,

Honger,

Trek?

Voelde je je zintuigen?

Was je bewust van je lijf,

Of niet,

Was je daar helemaal niet bewust van?

Lag je aandacht in je lijf,

Bij je zintuigen,

Bij je behoeften van je lichaam?

Of lag de aandacht automatisch bij het denken,

Bij alles wat ik zeg,

Dat dan gelijk jouw eigen visie naar boven schiet?

Bij alles wat ik opper,

Dat je dan gelijk aangaat van enthousiasme,

Of op wat voor manier je dan ook geprikkeld raakt,

Intellectueel en cognitief.

Dus in hoeverre is jouw aandacht tijdens deze podcast bij jouw hoofd geweest?

En de derde vraag is,

In hoeverre was de aandacht tijdens deze podcast automatisch bij je hart,

Bij je gevoel,

Bij je emotie?

Op het moment dat ik met voorbeelden kwam,

Ging je hart dan aan,

Schoot je terug in ervaringen die je ooit hebt gehad met mensen,

Waarbij bepaalde emoties werden opgeroepen,

En die je letterlijk kon voelen in je lijf,

In je hart.

Dus alleen al aan deze korte test,

Aan deze korte vraag,

Door in het hier en nu te observeren waar jouw aandacht is,

Dan ben je met aandachttraining bezig.

Dan ben je aan het observeren waar jouw aandacht automatisch is,

En waar jouw kracht dus ligt,

In je denken,

Je voelen of je doen,

En tegelijkertijd waar je valkuil ligt.

En daarmee wil ik ook naar het einde toe van deze podcast,

Omdat we altijd kijken naar een oplossing,

Ja,

Maar wat als ik nou me herken in een wandelend hoofd zijn?

Wat als ik me herken in een wandelend hart zijn?

Wat als ik te veel doorsla in een wandelend lijf te zijn?

Wat dan?

Hoe breng ik meer balans en evenwicht in mijn dagelijks leven?

En het antwoord daarop is,

Door te observeren waar de aandacht ligt,

Sta je even stil,

In het hier en nu,

Je zoomt als het ware even uit,

Je kijkt naar jezelf,

Potverdorie,

Wat ben ik toch veel aan het doen,

Aan het rennen en het vliegen,

Aan het jagen.

Ik maak nu een pas op de plaats en observeer mijn lichaam,

Observeer mijn gedachten,

Observeer mijn gevoel.

En dat hoeft echt geen half uur te duren.

Al doe je dat op een dag een paar keer,

Een of twee minuten,

Dan merk je dat dat enorme vruchten afwerpt,

Omdat je namelijk in die,

In dat pauzemoment van een of twee minuten,

Maak je een keuzemoment.

Je hebt eigenlijk een rustmoment voor jezelf,

Waarin je de keuze kunt maken,

Ga ik door met jagen,

Rennen en vliegen?

Of ga ik even lekker een boek lezen en in het denken zitten?

Ga ik even een dierbare vriendin bellen om te voelen?

Dus iedere dag een paar keer een minuut tot rust komen en jezelf observeren in je aandacht,

Maakt dat je vrijheid krijgt om te kiezen.

Vrijheid krijgt om te kiezen tussen ga ik denken,

Ga ik voelen of ga ik doen?

Wat zorgt voor meer evenwicht op dit moment?

Want ik sla door in het wandelend hoofd zijn,

Of een wandelend hart zijn,

Of een wandelend lijf zijn.

En door die observatie ontspan je het automatisme.

Krijg je rust en ruimte in jezelf.

En door dan te kiezen voor niet het automatisme,

Maar voor bewust wat in dit moment nodig is,

Komt jouw dag in evenwicht.

Komt je lijf in balans.

Wordt je hart evenwichtig en krijgt je hoofd rust.

Die rust en dat evenwicht gun ik jou van harte.

En als je daar meer begeleiding bij wilt hebben,

Dan ben ik altijd live of online beschikbaar in het Zelfkennislab.

Om dat te ondersteunen en om met je mee te kijken op jouw levenspad.

Maar voor nu is aandachttraining een aantal momenten op de dag van één minuut stilstaan.

Wat ben ik aan het doen?

Ben ik aan denken,

Voelen of doen?

Hoe automatisch was dat?

En de volgende stap is,

Wat is nu de behoefte?

Wat is nu de prioriteit?

Dan kun je daar vast al hele stappen mee zetten,

Om een beter evenwicht te realiseren.

Ik denk dat we daarmee aan het einde gekomen zijn van deze podcast.

Ik wens jou een ontspannen,

Relaxte dag toe,

Die fijn in balans is.

Heb het mooi.