SOS bij Smartphone Stress

Welkom bij deze oefening.

Voordat we aan de oefening beginnen,

Wil ik heel kort iets uitleggen over waarom we dit gaan doen.

Ik krijg regelmatig de vraag van mensen in coaching en training over scrollen op de smartphone.

Dus bijvoorbeeld ik zit al veel te lang op die smartphone en ik kan maar niet stoppen.

Wat doe ik in zo'n moment als niks lijkt te werken?

En hetzelfde gaat eigenlijk voor alle schermgebruik in deze tijd.

Dus wat we vandaag gaan doen geldt ook voorwerken achter een computerscherm,

Kijken naar een tv-scherm.

Maar in de oefening gaan we even uit van een smartphone.

En het scrollen op een smartphone wordt specifiek vaak doomscrolling genoemd,

Dat je tot in verdoemenis aan het scrollen bent als het ware,

Omdat simpelweg de meeste apps,

Social media,

Nieuwssites tegenwoordig eindeloze content hebben,

Dus je kan eindeloos doorscrollen.

En naast de vervelende effecten die dit heeft,

Wil ik kort iets zeggen over waar we vaak niet bij stilstaan,

Wat hier wellicht goed aan is,

Tussen haakjes,

Vanuit het perspectief van onze neurobiologie,

Dus ons brein,

Ons zenuwstelsel,

Hoe dat werkt.

En ik wil kort met je kijken naar een fenomeen wat speelt bij jonge kinderen,

Dat als jonge kinderen hun dutjes missen of slaapmomenten missen,

Hun rust niet pakken,

Dat terwijl ze eigenlijk moe zijn,

Zelfs een beetje oververmoeid,

Dat ze zich juist hyperactief gedragen.

En het heeft ermee te maken dat onze biologie,

Ook als volwassenen,

Maar bij kinderen zie je dit soort dingen heel goed terug in hun gedrag,

Heel direct,

Dat onze biologie als mens,

Zodra we een rustfase naderen,

Waarbij we idealiter even rusten,

Als onze biologie registreert dat het nodig is om juist actief te blijven,

En dat we dus alert moeten blijven,

Moeten pakken,

Dan doen we dat met ons biologische gaspedaal,

Het sympatische zenuwstelsel,

En dat voelt meer als een hyperactieve energie,

Want de energie die voortkomt uit het sympatische zenuwstelsel is een hoge energiestaat,

Bedoeld voor noodsituaties,

En dat is een ander soort energie dan de dagelijkse duurzame energie als het ware,

Die je gebruikt als je gewoon lekker uitgerust bent,

En hoewel dat bij volwassenen niet zo direct tot uiting komt in het gedrag als bij kinderen,

Gebeurt er onder water van binnen in je zenuwstelsel eigenlijk hetzelfde,

In de energieregulatie.

En wat veel mensen merken als ze onderzoeken hoe ze hun smartphone gebruiken,

Is dat dat smartphonegebruik,

Of andere schermen met die intense prikkeling,

Eigenlijk tegemoetkomen aan die biologische functie om rustmomenten over te slaan,

Om wakker te blijven en waakzaam te blijven.

En dat waakzaam kunnen blijven is heel belangrijk geweest in onze evolutie,

In onze capaciteit om te overleven,

En dat willen we in die zin hiermee herkennen.

En ik hoop ook dat die erkenning wat mildheid kan geven naar onszelf als moderne mens,

Dat dat smartphonegebruik waar we allemaal mee te maken hebben niet alleen maar een negatieve kant heeft,

Maar op een biologisch niveau ook echt een nut heeft om bij te dragen aan die waakzaamheid.

Maar goed,

Er zijn momenten waarop je eigenlijk helemaal veilig bent in je kamer,

In je bed,

Op een andere plek waar je die smartphone gebruikt,

Waarbij je dus merkt dat je aan het scrollen en aan het scrollen bent en eigenlijk misschien ook behoefte hebt aan die rust.

Of wellicht juist om los te komen van de smartphone om verder te gaan met je dag.

Laten we eens een experiment doen hiermee.

Ik wil je zo vragen om je smartphone erbij te pakken op dezelfde manier als dat je tijdens je dag zou doen.

Voordat je je smartphone pakt wil ik heel kort uitleggen wat we gaan doen.

En dit klinkt te simpel voor woorden,

Namelijk om te oefenen tijdens het smartphone gebruik met je ogen sluiten.

Daar staan we vaak niet bij stil als we eenmaal in de stroomversnelling zitten van prikkels op die smartphone,

Maar we kunnen altijd ervoor kiezen om simpelweg onze ogen te sluiten en tijdelijk die prikkeling te stoppen.

En dat geeft ons als het ware een knop om aan te draaien om te bepalen hoeveel we geprikkeld raken en hoe we dus ook stapsgewijs geleidelijk dat smartphone schermen kunnen loslaten en aandacht kunnen hebben voor datgene waar onze biologie,

Ons lichaam,

Ons zenuwstelsel in dit moment echt om vraagt.

Als je er klaar voor bent kun je nu je smartphone pakken en gewoon eens een app openen waar je veel gebruik van maakt,

Waar je veel in scrolt wellicht.

Social media,

Iets van Instagram of TikTok of misschien een nieuwswebsite en dan kun je gewoon eens beginnen te scrollen zoals je dat ook in je dagelijkse leven zou doen totdat je een beetje het gevoel krijgt wat je ook hebt als je normaliter loopt te scrollen dat je echt betrokken raakt bij die content,

Misschien zelfs een beetje ingezogen wordt,

Wellicht herken je dat gevoel en sluit nu simpelweg je ogen zonder erover na te denken.

Sluit je ogen,

Misschien zie je nog een indruk van wat je net hebt gezien en merk verder gewoon simpelweg op wat het effect van je ogen sluiten,

Wat voor verschil maakt dit in je ervaring en dan kun je je ogen weer openen en dan kun je gewoon eens verder gaan met scrollen totdat je weer wat dingen ziet die je aandacht trekken en opnieuw sluit je ogen.

Dit keer laat je ogen gewoon iets langer gesloten en merk eens op hoe je ogen überhaupt voelen.

Voelen je ogen gespannen of juist ontspannen,

Misschien zelfs moe?

Voelen ze droog en wollig of juist vochtig?

Voel je achter je ogen,

In je hoofd?

Voel je je daar moe of juist wakker?

Misschien kun je ook nog iets verder kijken hoe je lichamelijker bij zit.

Misschien merk je ook een verschil ondertussen terwijl je je ogen iets langer gesloten hebt.

Merk je dat je lijf van houding verandert,

Je ademhaling verandert,

Merk je een diepe zucht of een geel,

Gaap,

Juist een wakkerheid,

Onrust,

Misschien juist een moeheid.

En als je je ogen nog iets langer gesloten houdt,

Ben ik benieuwd of je een beeld kan vormen van je smartphone.

Dus zie met gesloten ogen eens je smartphone en je geest als voorwerp.

Misschien weet je nog wat je net zag op het scherm,

Dan kun je dat voor de geest halen.

Met de ogen gesloten zie je gewoon wat vage kleuren in de vorm van de smartphone.

Je kan de contouren van de smartphone zien.

En tussendoor kun je weer even checken hoe reageert je lichaam erop als je dit beeld van binnen ziet.

Merk je opnieuw een reactie in je ademhaling die een zucht geeft.

Misschien een beetje gapen,

Stretchen.

Misschien gebeurt heel weinig.

Merk simpelweg het effect op van je ogen sluiten en wat aandacht hebben voor je innerlijke ervaring,

Hoe dat voelt.

Je zou jezelfs kunnen stoppen als je merkt dat dit fijn is.

Dan mag je de audio hier op pauze zetten en wat langer hierbij blijven.

Of je kan verder met de volgende stap om zo opnieuw weer geleidelijk je ogen te openen.

We zijn iets langer binnen geweest met je aandacht.

We gaan nu weer naar buiten met de aandacht,

Terug naar die smartphone.

En merk je een verschil?

Kijk je net iets anders naar die smartphone?

Ziet het er misschien net iets helderder uit dan hiervoor?

Of juist waziger?

We doen weer een volgende ronde als het ware,

Waarbij je weer simpelweg aan het scrollen bent.

Misschien zijn er weer dingen die je aandacht trekken,

Waar je nieuwsgierig van wordt,

Of waardoor je geprikkeld raakt.

Ook dat kun je opmerken,

Hoe dat voelt.

Merk je dat je daarna iets wakkerder weer wordt,

Alerter.

Het kan ook zijn dat je er een onprettig gevoel van krijgt,

Een beetje onrustig of een beetje angstig,

Van wat je ziet.

Het kan ook.

En als je het weer een tijdje zo gewoon hebt waargenomen,

Om opnieuw je ogen te sluiten en opnieuw te checken.

Wat merk je allereerst als je je ogen nu sluit?

Hoe voelen je ogen zelf?

Je oogbol,

De spieren daaromheen.

Is er meer of minder spanning dan net in dat gebied nu?

Reageert je ademhaling op de een of andere manier op het sluiten van je ogen?

Het kan een zucht zijn,

Een geel,

Dat je jezelf misschien uitrekt.

Misschien word je moe.

En ook dit keer wil ik je weer vragen om een beeld te vormen van je smartphone.

Opnieuw wat je als laatste hebt gezien op het scherm,

Zonder te spieken.

Zag je een post of een bericht,

Een bepaalde foto of kleuren?

Kijk maar of je dat kan zien in je geest,

Op het scherm van je smartphone.

En dan kun je weer een klein beetje uitzoomen naar de rand van de smartphone,

Zodat je je smartphone als voorwerp kan zien in je geest.

Misschien kun je nog iets verder uitzoomen naar de omgeving rondom de smartphone.

Opnieuw,

Ogen gesloten.

Wat zie je rondom de smartphone in je geest,

Als je daar een voorstelling van maakt?

Misschien zie je het vaag,

De omgeving.

Je kan nog wat verder naar de rand toe gaan van het beeld.

Misschien wordt het een beetje mistig bijna.

En kun je je dat eens voorstellen?

Dat er een soort van mist aan de zijkant van de smartphone is,

Om de smartphone heen.

En laat die mist gewoon eens toenemen in alle richtingen.

Dat je ogen gewoon eens die mist kunnen verkennen rondom de smartphone.

Wat gebeurt er als je gewoon eens die mist volgt met je ogen en daardoor heen beweegt?

Misschien kun je er zelfs van genieten.

Deze vage mistige ruimte in je geest.

Je kan het verkennen als je wil.

Ook hier kun je weer langer bij blijven.

Je zou de oefening kunnen passeren als je hier langer bij wil zijn.

Of je kan het simpelweg opmerken.

Wat is het effect hiervan?

Word je er rustig van?

Misschien zelfs moe?

Reageert je ademhaling ook weer daarop met een gaap of een diepe zucht?

Misschien de rest van je lijf die daarop reageert.

En voordat je zo je ogen gaat openen,

Leg je smartphone even weg nu.

Terwijl je ogen nog gesloten zijn.

Als je dat hebt gedaan,

Kun je geleidelijk weer je ogen openen als je er klaar voor bent.

En kun je gewoon eens je ogen laten kijken waar ze willen kijken.

Waar gaan ze spontaan heen in de omgeving waar je nu bent?

Zijn er bepaalde dingen in de omgeving die je aandacht trekken?

Bepaalde voorwerpen?

Misschien buiten in de omgeving iets wat je aandacht trekt.

En terwijl je dat hebt gedaan,

Om jezelf af te vragen,

Terwijl je hier zo zit,

Wat heb ik nu echt nodig?

Heb ik rust nodig?

Slaap?

Of heb ik juist wat beweging nodig?

Geleidelijk aan in beweging te komen.

Een activiteit aan te gaan.

Naast die smartphone met dat prikkelende scherm,

Is er iets anders waar je nu zinnen hebt gekregen om te gaan doen.

Ook hier kun je meer tijd van nemen als je dat wil.

Of als de oefening klaar voor je voelt.

Je weet nu wat je kan doen.

Als je met een scherm bezig bent waar je ingezogen raakt.

Je kan altijd je ogen sluiten.

En ook een geleidelijke overgang bouwen van smartphone gebruik of ander schermgebruik naar de omgeving buiten die smartphone.

De rest van de wereld die er ook nog is.

En die tussenpauze kan je een moment geven om iets dichter terug bij jezelf te komen en te kijken wat je nu echt nodig hebt en wat je echt zou willen doen.

Dank je wel voor het meedoen en tot een volgende keer.