Rust in je hoofd #4 - Stappen naar Rust

Rust in je hoofd wordt eerst lichamelijk ontlokt door een korte relaxatie- of meditatietechniek en vervolgens mentaal door op te gaan in de beleving van een te beluisteren verhaal. In deze aflevering stappen naar de rust, voorafgegaan door een stapmeditatie

Transcript

Welkom op deze aflevering van Rust in je Hoofd.

Ik zou je willen uitnodigen om dat arme hoofd even tot rust te laten komen door de knop om te draaien en op te gaan in de beleving,

In de flow-ervaring,

Waardoor denk- en piekerprocessen naar de achtergrond verschuiven en het hoofd tot rust kan komen.

We doen dat op twee manieren,

Een lichamelijke en een mentale.

De eerste wordt ontlokt door relaxatietechnieken of meditatie.

De tweede gebeurt door te luisteren naar en vooral op te gaan in een verhaal.

Dit keer doen we dat met een verhaal over wandelen.

Wandelen naar wie je bent.

En dan leek het me evident om dat te laten voorafgaan door een stapmeditatie.

Zo'n stapmeditatie dat kan je binnenshuis doen of buitenshuis.

En eigenlijk is het heel eenvoudig.

Je doet wat je al miljoenen keren hebt gedaan.

Je ene voet voor de andere zetten en op die manier jezelf verplaatsen.

Alleen dat automatisch gebeuren doe je nu op een aandachtige en bewuste manier door dat het waar emoties te hakken en met aandacht waar te nemen wat je dan kan ervaren wanneer je dat heel bewust en daarom ook wat trager doet dan dat je gewoon bent.

Je volgt dus met je aandacht de locomotoriek.

De manier waarop je voeten en benen subtiel en handig elkaar afwisselen om jou te verplaatsen in de ruimte galant en moeiteloos.

Maar dit keer blijf je met je aandacht bij de manier waarop dat dit gebeurt.

Je houdt je aandacht en nu kan je starten als je dat zou willen.

Bij de manier waarop dat je die ene voet begint op te tillen en dat je hem naar voor verplaatst en dat hij landt op de ondergrond.

Waarschijnlijk je hiel eerst.

En dan komt het verplaatsen van het gewicht naar het voorste been terwijl de hiel van de achterste voet loskomt,

De tenen nog heel even op de grond blijven voor ze loskomen en de cyclus zich herhaalt.

Blijf die cyclus met aandacht volgen.

Alsof je je voetafdruk wil nalaten op de Walk of Fame op Hollywood Boulevard.

Doe het ook met zachtheid.

Alsof je voet een kusje geeft aan de grond.

En zo ontrol je met je aandacht niet alleen jouw voet maar volg je ook de hele beweging van je benen,

Van je bekken.

Die hele beweging die er komt bij kijken wanneer dat je stapt.

En als je afdwaalt met die gedachte dan breng je je aandacht weer vriendelijk terug naar die wandelende voeten.

En dat blijf je net zo lang doen als je er zin in hebt.

En vervolgens kan je,

Als je dit binnen hebt gedaan,

Gewoon gaan zitten of liggen of als je dit buiten deed dan kan je gewoon verder wandelen of stappen op jouw gewone manier en dan kan je gewoon luisteren naar dit verhaal over wandelen naar wie je bent.

Een podcast dus om ook al stappend te beluisteren.

Soms moet je klein herbeginnen.

Breg je hofstede,

Kuierde rondjes in het park meer kon ze niet aan tijdens haar burn-out.

Van het moment dat haar getijsterd lichaam het toeliet gingen de stapschoenen aan en trok ze weiden,

Velden en bossen in.

Ze schreef,

Wandelen stond centraal in mijn herstel van de burn-out en is een constante in alle adviezen die ik daar ooit over las.

Ook om burn-out te voorkomen lijkt wandelen effectief.

Daarnaast vormt wandelen een basale en universele les in mindfulness.

Zo concludeerde onderzoeker Lisbeth Borge na jarenlange burn-out preventietrainingen dat wandelen haar patiënt een hulp om de fysieke signalen van stress op te merken,

Waardoor ze andere keuzes gingen maken.

Tot daar breg je.

Wandelen en de lichaamsgerichte aandacht die daarbij komt kijken brengt inderdaad een aanscherping mee van de proprioceptieve waarneming.

We voelen zoveel sneller wat ons lichaam rapporteert over de emoties en hersenkronkels die er zich in manifesteren en die ons,

Omdat we wat hardhorig zijn voor binnenlijfs nieuws,

Anders zouden ontgaan.

Maar er gebeurt heel wat meer in ons bewustzijnsveld tijdens het wandelen.

Nog eens breg je.

Als ik lang genoeg loop,

Opent zich gaandeweg een plek in mijn gedachten die ik als compleet eigen ervaar.

Ik schrijf het iets wat schroomvallig.

Het klinkt zo pompeus voor de simpele bezigheid een voet voor de ander te zetten,

Maar ik meen het wel.

Wandelen,

Vooral alleen,

Roept voor mij onwillekeurig de meer fundamentele vragen op over de richting van mijn leven en mijn plek in de wereld.

Misschien omdat ik van die plek wegloopt.

Dat schept een afstand.

Op afstand voel ik de scherpe randjes van het dagelijkse leven minder goed,

Zodat mijn aandacht zich kan richten op de algemene vorm.

Ik geloof dat er iets in de bezigheid van lopen is dat dit soort denken bevordert.

De rest van de wereld wordt door jouw verplaatsing van jou afgescheiden.

Wat beweegt,

Tekent zich scherp af tegen een achtergrond.

Zodra je loopt,

Wordt het daarom duidelijk,

Fysiek,

Onmiddellijk en grondig,

Dat jij zelf de enige werkelijke continuïteit van je bestaan vormt.

Jouw lichaam is de enige container.

Wandelen is,

Op het meest fundamentele niveau,

Het vaststellen van eigenheid.

Voor mij komt lopen neer op een heel direct en doorgaans woordeloos gevoel van dit ben ik.

Voor ik een baan heb,

Familie,

Een thuis,

Een situatie waaraan ik met duizend draadjes vast zit,

Ben ik dit denkende,

Voelende lichaam dat zich beweegt in contrast tot al het andere.

Ik meet de wereld met mijn passen.

Tot daar breg je.

Als stappend de wereld meten met je passen.

De weg stappen is de universele metafoor bij uitstek van het leven.

Nergens wordt dit mooier verwoord dan in het gedicht van Antonio Machado,

El Camino.

Caminante.

No hay camino.

Se hace camino al andar.

Stapper.

Er is geen weg.

De weg toont zich al stappend.

Wellicht daarom ook maken mensen al eeuwenlang rituele staptochten.

En tijdens die tochten ervaar je een bijzondere dimensie van gemeenzaamheid,

Een verbondenheid die uitstijgt buiten de tijd.

Omdat je in de sporen stapt van hen die jou zijn voorafgegaan.

Dan geldt nog steeds die eerste zin uit C.

S.

Notenboom's De onweg naar Santiago.

Het is niet te bewijzen en toch geloof ik het.

Op sommige plaatsen in de wereld wordt je aankomst of vertrek op geheimzinnige wijze vermeerderd door de emoties van al diegenen die daar eerder zijn vertrokken of aangekomen.

Tot daar C.

S.

Notenboom.

Terwijl ik dit vertel verschijnt er nu een bizar beeld voor mijn geestesoog.

Een immens stalen kruis met aan de voet honderden stenen.

Het is het Cruz de Ferro in Fontsebadón,

Een gehucht op de weg naar Santiago de Compostela.

Ik deed de tocht veertig jaar geleden,

Lang voor het een hype was.

Meer dan een handvol pelgrims kwam ik toen op die zevenhonderd kilometer niet tegen.

En ik had,

Zoals het ritueel het wou,

Bij mijn vertrek een steen in mijn jaszak gestoken.

Na een kleine maand stappen zag ik in een verlaten gehucht het imposante ijzeren kruis,

Omgeven door die bergstenen,

Er neergelegd door even zoveel mensen die de weg voor mij hadden afgelegd.

Ik klom erop en liet er mijn eigen steen achter.

Dat doet iets met een mens.

Mijn duurzame monogaam relatie met het stappen heeft echter wat van zijn exclusiviteit verloren,

Doordat ik steeds vaker vreemd ga met de fiets.

Het zijn vooral de kleine dagelijkse fietstochten vanuit de natuur naar de stad en terug die me het meest voldoening geven.

Valeria Luiselli verklapt me waarom.

De fiets,

Zegt ze,

Houdt zich op tussen de auto en de schoen.

Zijn lichtheid staat de bereider toe de voetgangersblikken achter zich te laten en achtergelaten te worden door de blikken vanaf de motor.

Zo blijkt de fietser een buitengewone vrijheid te bezitten,

De onzichtbaarheid.

Zoals Julio Torri,

De zelfverklaarde bewonderaar van de stadfietscultuur,

Ooit opmerkte,

Nog het vliegtuig,

Nog de auto,

Houdt rekening met de menselijke proporties,

Want hun snelheid ligt veel hoger dan de snelheid die de mens nodig heeft.

Met de fiets gebeurt iets anders.

Wie op de fiets zit,

Past de snelheid aan aan het ritme van zijn lichaam.

In tegenstelling tot de automobilist is de fietsganger wel in staat de inslaapszussende en onbekommerde snelheid van het rondslender te bereiken die de gedachte bevrijdt en haar in staat stelt rond te zwerven.

De flaneur,

Die zich op twee wielen voortbeweegt,

Zal de juiste afstand houden om in de stad zowel medeplichtige als getuige van de stad te worden.

De snelheid van de fiets staat een speciale vorm van kijken toe.

Het verschil tussen vliegen in een vliegtuig,

Wandelen en fietsen is hetzelfde als het verschil tussen kijken via een telescoop,

Een microscoop en de filmcamera.

Wie op een halve meter van de grond zweeft,

Kan zijn omgeving zien zoals door een filmcamera.

Hij heeft de mogelijkheid stil te staan bij details en de vrijheid om voorbij te gaan aan het overbodige.

Alleen wie de wereld vanaf de fiets beziet,

Kan verkondigen een extravagant romantische slenterziel te bezitten.

Tot daar Valeria Luizelli.

Zij verkiest duidelijk de pedaal boven de stapschoen.

Maar als ik in mijn cursus een navraag doe bij de deelnemers,

Wat zij zowel doen om tot rust te komen dan,

Is in de natuur stappen de topper.

Maar ondersteunt wetenschappelijk onderzoek wel die algemeen aanvaarde opvatting dat stappen in het groen gezond en stressreducerend is?

Toen ik dat naging,

Schrok ik ervan.

Er is behoorlijk wat evidensbeestonderzoek over gedaan.

Zo toonden zowel een Japans als een Noors onderzoek over duidelijk het significante verschil in stressreductie aan tussen stappen in de natuur en stappen in de stad bijvoorbeeld.

Stappen in de natuur blijkt ook een adequate manier om je hoofd rustiger te krijgen als het in de piekermodus vertoeft.

Gregory Brandman voerde aan de Stanford Universiteit onderzoeken uit die via fMRI-brain scans aantoonden dat stappen in de natuur een sterke afname in het rumineren ontlokt,

Waarmee nogmaals aangetoond is dat vertoeven in de natuur,

Zelfs nog maar het kijken naar een landschap,

Een effectieve manier is om piekeren te counteren.

En een derde effect is dat het vertoeven in de natuur een mindfulness-kwaliteit ontlokt die niet onbelangrijk is,

Namen deze van liefdevol aanwezigheid,

Vriendelijkheid en generositeit.

Al die wetenschappelijke bevindingen ten spijt is er ook een belangrijke contraindicatie.

Als je met een acute of grote bezorgdheid zit,

Dan is het risico behoorlijk groot dat je daar tijdens de wandeling over aan het malen zal gaan.

Het brein heeft immers de neiging om voortdurend terug te keren naar wat niet opgelost is.

En dan kom je vaak met nog meer spanning en oplading en stress terug dan wanneer het je vertrokken was.

Een van de manieren om dat te counteren is met een gerichte focus te wandelen,

Bijvoorbeeld met een gespitste aandacht voor wat je ziet,

Hoort of ruikt.

En een van de meest werkzame hulpmiddelen is als stappend luisteren naar een podcast.

Bij deze dus.

Reviews

Super interessant... veel bijgeleerd en nu toepassen ! 🙏