Van zelfsabotage naar zelfdiscipline

Welkom bij deze podcast van het Zelfkennislab.

We gaan kijken hoe we van zelfsabotage naar zelfdiscipline kunnen komen.

Je zou zelfs kunnen zeggen van zelfdestructie naar discipline of zelfdiscipline.

Mijn naam is Fik en ik moet je eerlijk zeggen,

Ik ken het maar al te goed dat uitstelgedrag van dingen waar je geen zin in hebt,

Uitstellen,

Voor je uit schuiven,

Met alle gevolgen van die.

Want het hoopt zich op,

Het stapelt zich op en het wordt een hele berg van allemaal dingen waar je geen zin in hebt,

Tegenaan zitten hikken.

En dat is voor de mensen die met je samen wonen of samen werken niet fijn.

Maar het is voor jezelf ook niet fijn,

Want je loopt,

Ja,

Jezelf in de weg zou je kunnen zeggen.

En ik weet niet of het jou net zo vergaat als dat het mij vergaat,

Maar je krijgt er last van,

Je humeur wordt er niet prettiger van.

Dus soms is het heel erg lekker om juist dat aan te pakken waar je geen zin in hebt.

Want dat is waar het begint.

Waar hebben we zin in?

We doen zo vaak niet wat nodig is,

Maar gewoon wat we fijn vinden om te doen.

Zowel in onze vrije tijd als in ons werk.

Onze aandacht gaat makkelijk naar dat wat we leuk vinden,

Dat wat ons enthousiast maakt,

Blij maakt,

Waar we vrolijk van worden,

Wat we fijn vinden.

En als we heel eerlijk zijn,

Is dat niet altijd wat nodig is.

Want soms is het nodig om even flink wat schoon te maken,

Of flink wat op te ruimen,

Of flink wat werk te verzetten,

Waar je eigenlijk helemaal geen zin in hebt.

En misschien ook geen kwaliteiten voor.

Dus dat is wat er gebeurt.

En dan kun je in jezelf een saboteur gewaar zijn.

Een saboteur die zegt,

Ja maar ik heb vanochtend al zoveel gedaan,

Ik ga niet nu ook nog eens een keer die kamer opruimen.

Ik ben nu toe aan een pauze,

Ik heb nu een pauze verdiend.

Ik ga nu niet die kamer opruimen.

En dat zijn allemaal gedachten die een saboteur uitspreekt.

Dus het is eigenlijk een innerlijke stem,

Één van je vele innerlijke stemmen,

Die zorgt voor zelfsabotage.

Sommige mensen kennen die stem niet,

Maar hebben die stem in zich wel degelijk.

En pas op het moment dat je erop gaat letten,

Wat speelt er nou allemaal in het hoofd,

En wat voor gedachten,

Wat voor stemmen,

Passeren de revues in je gedachtenstroom,

Dan word je stap voor stap bewuster van de diversiteit aan stemmen in jouw hoofd.

En op dit moment hebben we het over die innerlijke saboteur,

Die eigenlijk excuses naar voren schuift waarom je niet in de actiestand hoeft,

Waarom je niet dat nare werk gaat verrichten,

Waarom je niet stevig,

Flink,

Discipline op moet brengen om eens goed wat werk verzet te krijgen.

En die innerlijke saboteur,

Die kent dat uitstelgedrag,

Die zorgt in feite in zijn eentje voor dat uitstelgedrag.

Die Engelsen noemen dat zo mooi procrastination.

En het gevolg van uitstelgedrag is,

Ja,

Wat ik net zei,

Dat het zich,

Dat de stapel groter wordt.

En op het moment dat die,

Al die taken die onderop die stapel liggen,

Die worden steeds erger,

Er wordt steeds vaker aan jouw deur geklopt van,

Hé wil je dit doen,

Wil je dat doen.

En iedere keer dat jij lastiggevallen wordt,

Van heb je dit al gedaan,

Heb je dat al afgerond,

Vraagt het je aandacht,

Vraagt het je energie.

En in die tijd had je het al dertig keer gedaan kunnen hebben.

Bijvoorbeeld het betalen van een rekening,

Als je daar steeds een herinnering van krijgt,

Of door organisaties,

Instanties,

Of gewoon van je ega of een vriendin,

Dan zijn dat,

Iedere herinnering is een stoorzender.

Een stoorzender in je gedachten,

In je aandacht,

In je gedachtenstroom.

En als iemand je dat vraagt,

Wil je dat geld overmaken,

Dan komt zo'n gedachte voorbij,

En dan denk je,

Oh ja,

Dat had ik nog moeten doen.

En als dat vijf keer gebeurt,

Bij een en dezelfde factuur,

Ja,

Dan vraagt het vijf keer aandacht,

Terwijl je met één klik op de knop het had kunnen voldoen en betalen.

Dus het kost alleen maar extra aandacht,

Extra energie,

En uiteindelijk gaat het allemaal over onze grenzen heen.

Lopen we het risico om een burn-out te krijgen,

Of ziek te worden.

En hoe krijgen we nou dat uitstelgedrag,

Hoe krijgen we daar grip op?

Hoe krijgen we grip op die excuses die in ons hoofd door die saboteur worden opgeworpen?

Ik heb daar twee tips voor je in deze podcast.

En,

Ja,

Het is niet alleen voor de acties die gedaan moeten worden,

Alle taken die je op je to-do-list hebt,

Maar ook voor die oude,

Vaste communicatiepatronen.

Ook daarin zakken we snel weg.

Dus die saboteur kan dan denken,

Ja,

Stel hè,

Je hebt je ten doel gesteld dat je wat zichtbaarder wil worden.

En dan kan die innerlijke saboteur dan zeggen,

Ja,

Maar te zichtbaar is ook niet goed.

En dan sta je zo op de voorgrond en dan schieten ze je misschien af,

Dat vinden ze niet aardig.

Dat soort gedachtes komen dan op.

Dat kost je de kop,

Hoge bomen vangen veel wind,

En al dat soort gedachtes van die innerlijke saboteur maken,

Dat jij niet zichtbaar wordt,

Terwijl je dat wel had voorgenomen.

Dus ik wil maar zeggen dat dat patroon doorbreken niet alleen is voor uitstelgedrag in acties,

In concrete taken die je te doen hebt,

Maar ook om je gedrag te veranderen,

Ook om je vaste communicatiepatronen te veranderen.

Die saboteur gaat daar lang en breed voor liggen.

En wat kunnen we daar nu aan doen?

Hoe zorgen we ervoor dat je doet wat nodig is en dat je niet zozeer doet waar je zin in hebt?

De eerste tip is aan jezelf vragen,

Wat ben ik nou eigenlijk aan het doen?

Of korter,

Wat doe ik nu?

Heel kort,

Zonder daar gelijk een oordeel in die vraag te willen hebben,

Wat doe ik nu?

Eigenlijk stel je jezelf die vraag,

Zodat je aan zelfreflectie kunt gaan doen.

Zodat je naar binnen kunt kijken,

Ben ik aan het wegbewegen van dat wat werkelijk prioriteit heeft?

Wat doe ik nu?

Ben ik aan het wegbewegen van wat eigenlijk nodig is om te doen?

Ik zeg in time management trainingen wel eens tegen de groepen,

Zelfs het schoonmaken van een wc kan wegbewegen zijn van wat er werkelijk toe doet in dat moment.

Want die innerlijke saboteur kan zeggen,

Ja maar die wc schoonmaken moet ook gebeuren,

Is ook noodzaak.

Ja,

Alleen alle taken die ook op jouw to-do-list staan,

Zijn soms net iets belangrijker.

Dus wegbewegen kan iedere vorm hebben.

En door jezelf die vraag te stellen,

Wat doe ik nu?

Wat ben ik nou eigenlijk aan het doen?

Wat ben ik mee bezig?

Dan maak je een stap op de plaats en je geeft jezelf de kans om te reflecteren waar je mee bezig bent.

En die stap op de plaats maakt dat er een stiltemoment komt in je gedachtenstroom.

En in dat stiltemoment kun je opnieuw overwegen,

Is dit wat ik nu doe,

Heeft dat de prioriteit?

Dit wat ik nu doe,

Is dat wegbewegen van wat er gebeuren moet?

Of is dat werkelijk de actie die nu het hoogst op mijn lijst staat?

Dus die vraag,

Dat is tip 1.

Wat doe je nu?

Wat doe ik nu?

En om je daaraan te herinneren,

Kun je een kaartje maken met die vraag,

Wat doe ik nu?

En die stop je bij je mobiele telefoon in,

Op je bureau,

Zodat je die zin steeds in je vizier hebt en dat kaartje jou daaraan helpt te herinneren,

Om die zelfreflectie toe te passen.

Dus dat is tip 1.

Tip 2 is,

Dat op het moment dat je echt geen zin hebt in iets wat echt moet,

Wat echt de deadline nadert,

Dan kun je de vorm waarin je het doet aanpassen.

Bijvoorbeeld vlak voor een examen,

Je hebt echt niet de moed om te gaan studeren,

Je kunt echt niet de puf en de fut vinden,

Zeg ik dan altijd maar,

Om die studieboeken open te slaan.

En dan is een andere vorm,

Bijvoorbeeld samen studeren.

Of ik hoor wel eens mensen die dan het lesmateriaal doorlezen,

Op de samenvatting doorlezen,

Een hardop voorlezen en inspreken en dan met een geluidsopname zichzelf daaraan herinneren.

Dus dat is ook een andere vorm vinden voor iets waar je geen zin in hebt.

Of stel je voor je moet eigenlijk je huis schoonmaken en heeft dan een goede sopbeurt nodig,

Maar dat kost te veel tijd,

Te veel energie,

Dan helpt het ook om met een plumeau even overal overheen te zwabberen.

Dat is misschien niet zo grondig,

Maar je hebt een goede vorm gevonden waarin je toch in korte tijd in de schoonmaakstand bent gegaan.

Of stel je voor,

Het is eigenlijk zinvol om te gaan sporten.

Het zou goed zijn voor jouw lijf om te gaan sporten en actief aan fitness te gaan doen of iets anders in de sportschool of hardlopen.

Maar je kunt je er je niet toe zetten.

Je kan opnieuw die moed en die puf niet vinden om te gaan hardlopen of om dagelijks,

Wekelijks flink te sporten.

Dan kun je daar weken,

Zo niet maanden tegenaan lopen en iedere keer denken,

Oh ja,

Ik moet nog gaan hardlopen,

Oh ja,

Ik moet nog,

Maar je kan er ook een andere vorm voor vinden.

Bijvoorbeeld die motivatie wel te pakken door een hardloopmaatje te vinden,

Samen te doen.

Of door bijvoorbeeld iedere dag een stukje te gaan wandelen.

Het hoeft niet zo lang,

Maar dan andere vorm voor vinden dan gelijk dat uiterste.

Dus dat is tip 2,

De vorm aanpassen.

En ook als iets niet lukt en niet kan,

Omdat de omstandigheden het niet toelaten,

Is dit altijd een goede tip,

Van oké,

Kijk dan hoe jij de vorm aan kunt passen,

Ga daar even voor zitten,

Ga brainstormen met een collega,

Een vriendin,

Een buurvrouw,

Welke vorm hebben zij daarvoor.

En door de vorm aan te passen,

Kun je je eerder toezetten,

Waar je eigenlijk geen zin in hebt.

En dan heb ik nog een laatste tip,

En dat is de tip 3,

Hak je acties in stukken.

Je kan zeggen,

Ik ga het hele huis schoonmaken,

Of ik ga de hele keuken opruimen,

Maar je kunt ook zeggen,

Ik ga deze week iedere dag een kastje in de keuken opruimen,

Of ik ga alleen de benedenverdieping van mijn huis stofzuigen.

Hak het in kleinere stukken,

In hapklare brokken zou ik bijna zeggen.

Want op het moment dat je het in kleine stukken hakt,

Dan wordt het haalbaarder,

Dan is het resultaat eerder in zicht,

En je kunt er ook makkelijker van genieten.

Wat ik nog wel eens doe,

Is een to-do-list maken,

En daar kan ik inderdaad op zetten schoonmaken,

Of een training ontwerpen,

Maar ik kan er ook op zetten,

Inderdaad,

De keuken aan kant,

Of stofzuigen,

Of een titel voor een training ontwikkelen,

Of een globaal schema voor een training ontwikkelen,

Of op zoek naar waar zit de doelgroep van die training.

Dus je kan allemaal hapklare brokken maken,

Waardoor het concreter voor je wordt,

En het fijne daaraan is,

Dat als je die to-do-list met al die kleine losse stappen hebt,

Dat je dan lekker kleine dingen kunt doorstrepen.

En zo haal je tenminste je doel.

Als je een heel groot doel op je to-do-list hebt,

Ja,

Dan schuif je hem eerder naar voren.

Want dan is het al een enorme berg waar je tegenaan zit te hikken.

Stel het je voor als een trap,

Een trap met heel veel treden waar je het einde nog niet eens in zicht hebt.

Maar die eerste traptree,

Die stap zetten,

Dat brengt je al ergens.

En dat je dat doet,

Dat je werkelijk die eerste wandeling hebt gemaakt,

Dat je die keuken hebt gestofzogen,

Gestofzuigd,

Hoe je het ook noemen wilt,

Die eerste stap is waardevol.

En daar mag je jezelf voor waarderen.

En dat vind ik ook zo lekker aan zo'n to-do-list,

Met al die korte dingen erop.

Als je dat dan doorstreept,

Of een dikke krulde er doorheen,

Dat je tegen jezelf zegt,

Nou,

Dat heb ik weer hartstikke fijn gedaan.

Want we waarderen over het algemeen onszelf veel te weinig.

We verwachten zoveel op een dag.

We zetten veel te veel op onze to-do-list.

En je kunt je afvragen hoe haalbaar dat is.

Het is ook mega frustrerend om dingen vooruit te schuiven,

De dingen die je voor vandaag op je lijst had,

Weer naar morgen door te schuiven.

Ja,

Hoe frustrerend is dat?

En weer naar overmorgen door te schuiven.

En op vrijdag denken,

Nou laat maar,

Maandag is er weer een dag.

Dat is niet alleen frustrerend,

Maar dat doet ook iets met je zelfwaardering.

Dus deze podcast heet dan misschien van zelfsabotage naar zelfdiscipline,

Maar je zou ook kunnen zeggen van zelfsabotage naar zelfwaardering.

En het waarderen van die kleine mooie dingen die jij doet,

En die je de hele dag aanpakt,

En die een nut hebben,

Dat is zo belangrijk.

Vier dat ook,

Vier dat moment.

Misschien alleen even wat lekkers eten,

Even een lekker nummer op de radio luisteren,

Even jezelf verwennen met een televisieserie of een meditatie of een wandeling buiten,

You name it,

Of vieren met een naaste.

Gewoon alleen al door uit te spreken,

Ik heb dit vandaag gedaan,

Ik heb deze stap gezet en ik ben er blij mee.

Niet denken aan die hele grote stap die je nog wilt bereiken.

Gewoon genieten van die eerste kleine stappen.

Dus dat is misschien wel tip vier,

Terwijl ik zo met jullie praat,

Denk ik van dat waarderen van die iedere stap die je neemt,

Alleen al het maken van die to-do-list,

Alleen al een plan de campagne formuleren,

Dat zijn allemaal stappen en dat doe jij toch maar mooi.

Dus jezelf daarin waarderen is voor mij tip vier en misschien is dat wel de belangrijkste stap.

Dus wat we hebben gedaan in deze podcast is kijken naar hoe kom je van zelfsabotage,

Van die innerlijke stemmen,

Die steeds,

Waarmee je jezelf tekort ook doet en waarmee je jezelf voor de gek houdt,

Terug naar zelfreflectie,

Wat ben ik eigenlijk aan het doen,

Wat doe ik nu?

Dat was tip 1.

Tip 2 is de vorm aanpassen,

Kijken naar een vorm waarin jij wel de moed kunt vinden om het te doen.

Tip 3,

Het in stukken hakken en de eerste stap zetten,

Zonder gelijk te denken aan die hele berg en alle stappen die erachteraan komen.

Lekker kleine stappen maken van dat grote plan.

Echt los actiepunten maken.

En het laatste,

Tip 4,

Is het waarderen van iedere stap die je zet.

Zo doorbreek je dat uitstelgedrag,

Dit zijn vier tips,

Waarmee je die excuses de nek op kunt draaien,

Die saboteur tot stilzwijger kunt krijgen en waarmee je ook je oude vaste patronen doorbreekt.

Ik hoop dat jij het inspirerend vond deze podcast en dat je er wat concreets mee gaat doen.

Misschien is het fijn om nu wat voor jezelf op papier te zetten en het inzicht wat je nu eventueel kreeg,

Om dat in een systeem te zetten.

Dus iedere ochtend het eerste in je agenda te zetten,

Of in een systeem te zetten,

Zodat je er wekelijks naar terug kunt kijken en het wekelijks terug kunt pakken.

Want hoe concreter je het maakt en hoe meer je een systeem vindt voor de tips die ik je geef,

De inzichten die je krijgt,

Dan transformeer je je gedrag,

Dan is er niet alleen inzicht,

Maar komt er ook uitzicht,

Doordat er gedragsverandering is,

Doordat jij je eigen persoonlijke leiderschap pakt.

Dus ga wat doen met de tips en laad het niet alleen tot inzicht,

Want dan blijft het in je hoofd en uitzicht is ook echt doen en aanpakken.

Ik wens je ook veel plezier met die acties en met het doen.

En als je meer inzicht en uitzicht wilt,

Dan weet je me te vinden in het Zelfkennislab.

Heb een mooie dag!