Les 1
Uitdagingen
Het zorgen voor of leven met iemand met dementie kan (bij vlagen) zwaar zijn. Dat zul jij ook al eens ervaren hebben, anders had je deze cursus niet gevolgd. In deze eerste les staan we kort stil bij wat er allemaal verandert in het leven van de persoon die de diagnose dementie krijgt en in jouw leven. We staan ook stil bij de verschillende fases in het leven met dementie. We sluiten af met een oefening waarbij ik je vraag een lijstje te maken van de dingen die jij op dit moment uitdagend vindt. Later in de cursus komen we terug bij dit lijstje.
Les 2
Wetenswaardigheden
Het psychologisch model van Kennis, Attitude en Gedrag neemt aan dat alles begint met het uitbouwen van onze kennis en verkennen van attitudes. Wanneer we onze kennis vergroten en in staat zijn onze attitude te veranderen, pas dan kunnen we mogelijk ons gedrag aanpassen. Je hebt misschien bij jezelf opgemerkt dat je niet altijd constructief reageert op de persoon met dementie. En dat je het daarmee jezelf en mogelijk ook de persoon met dementie niet makkelijker maakt. Vandaag vertel ik iets over het begrip dementie, de symptomen en de oorzaken. En ik nodig je uit altijd kritisch te blijven, na te denken en vragen te stellen.
Les 3
Mindfulness
Een introductie tot het begrip Mindfulness: wat het is en ook wat het niet is. Hoe kan het helpen? Het is niet het hebben van een leeg hoofd, maar je bewuster worden van wat er om je heen gebeurt en binnenin qua gedachten en gevoelens en hoe jij op dat alles reageert. We bespreken kort de 7 attitudes (houdingen) die bij Mindfulness horen.
Les 4
Niet oordelen
We gaan dieper in op de attitude van 'niet-oordelen'. Veroordelen en meningen zijn belangrijk om snel betekenis aan de wereld te geven. Maar soms staat dit je ook in de weg, omdat je zaken niet meer open benadert. De persoon die we vaak het hardst (of negatiefst) vallen is onszelf. Misschien vindt je dat je tekort schiet als mantelzorger van de persoon met dementie of juist op andere vlakken in je leven. Door meer begrip voor jezelf op te brengen, creeer je ruimte om beter voor jezelf te zorgen.
Les 5
Perfectionisme
Iedereen zegt perfectionist te zijn en eigenlijk wordt dat vaak niet in een positieve context gezegd. Ik pleit er dan ook voor om perfectionisme zoals we het nu kennen (het streven om de beste te zijn) van ons af te werpen. Misschien is perfectionisme wel meer: balans vinden tussen al je rollen (en dus nergens het beste in zijn), toegeven hoe het echt met je gaat, hulp durven vragen aan anderen waarvan je zult zien dat velen dat graag bieden. Kwetsbaarheid is kracht.
Les 6
Acceptatie
Na het bespreken van niet-oordelen en niet-streven, zoomen we wat verder uit, naar een mindfulness attitude die er eigenlijk onder lijkt te liggen: acceptatie. We spreken over hoe je kunt accepteren wat er nu is en hoe dat ook kan inhouden dat je accepteert wat je niet kunt accepteren. Een bewustwording van waar je stopt met strijden en waar je je actief inzet om je situatie te verbeteren.
Les 7
Gedachten
Denken, overdenken, piekeren, malen. Ons brein is ontworpen om na te denken, problemen te voorkomen of op te lossen. Het doet het liefst niets anders. Maar soms is dat voor jou niet meer houdbaar: je ligt er wakker van of begint slechter te functioneren door dit slaapgebrek of doordat je je aandacht nergens meer bij kunt houden. Hoe leiden we ons brein af? Introductie van een eerste meditatie: een simpele bodyscan.
Les 8
Emoties
Net als gedachten kunnen ook emoties met ons aan de haal gaan. Als we zorgen voor iemand met dementie kan dit een emotionele achtbaan zijn. Afwisselend, of soms door elkaar, voelen we angst, boosheid, verdriet, schuld of soms zelfs walging. Voor die emoties kunnen we ons dan weer schamen. Deze emoties worden namelijk als negatieve emoties gezien en dat impliceert dus dat we iets VERKEERD doen. Maar alle emoties zijn (legitiem) en hebben een functie. We eindigen de les met een meditatie om langdurig opgeslagen emoties te ontladen.
Les 9
Gedrag
Gedachten en gevoelens zijn ons 'innerlijke' gedrag en kunnen een buffer vormen tot ons gedrag naar de buitenwereld toe. We focussen op de automatische piloot en hoe stress deze op de voorgrond brengt. Ook vertel ik iets over fight, flight & freeze reacties in de context van samen leven met of zorgen voor iemand met dementie. We verkennen hoe minder automatisme deuren opent voor een scala aan mogelijke reacties.
Les 10
Samenvatting
Een korte herhaling van wat we in de afgelopen dagen hebben besproken. Daarna doen we een, mogelijk confronterende, schrijfmeditatie over wie jij wilt zijn, in relatie tot de persoon met dementie. Als laatste gaan we terug naar ons lijstje van lesdag 1, waarop we noteerden waar we mee worstelden: we brengen hier prioriteit in aan en denken na over wat we als eerste willen oppakken en hoe dan. In kleine stapjes. Met geduld voor onszelf en anderen.
