Les 1
Emoties
De eerste dag beginnen we bij het begin, emoties. Wat zijn emoties, wat is het verschil met gevoelens en waarom is het niet altijd goed om je emoties weg te stoppen?
We gaan daarnaast in op een aantal soorten psychotherapie die gericht zijn op emoties om je een overzicht te geven van de mogelijkheden.
We eindigen dag 1 met een aankom-oefening.
Les 2
Progressieve spierrelaxatie
We beginnen met de eerste techniek op dag 2. Daarbij kijken we naar het belang van het ontspannen van jouw spieren. Als je last hebt van je emoties, kan dit vaak resulteren in een verhoogd stress-niveau. Daarbij staat het sympatische zenuwstelsel continu “aan” en gebruik je veel stresshormoon. “Fight, flight and freeze.” De eerste stap is om deze alerte staat van zijn te kalmeren en zo je zenuwstelsel tot rust te brengen. Dit zorgt voor meer ruimte om na te denken en logische gedachten tegenover onlogische gedachten te zetten. Na de uitleg oefenen we hier kort mee.
Les 3
Ademhaling
Vandaag gaan we verder met de ademhaling. Naast de spierontspanning van dag 2, kun je via de ademhaling ook het zenuwstelsel tot rust brengen. Dit komt omdat je op die manier invloed uitoefent op de nervus vagus. De grote “zwervende” zenuw die door je lijf loopt en onderdeel is van het parasympatische zenuwstelsel. Dit gedeelte van je zenuwstelsel zorgt voor “rest and digest”. Door rustig te ademen en lang uit te ademen schakel je dit zenuwstelsel in. Na de uitleg oefenen we dit kort samen.
Les 4
In het hier en nu, zonder oordeel
Vandaag gaan we verder met het opmerken wat er nu is. Opmerken wat er zich aandient in het hier en nu. Ervaringen als het ware “labelen”. Veel mensen die last hebben van hun emoties, voelen alles door elkaar heen. Ze weten vaak niet wat er nou precies aanwezig is. Gunnen zich hier misschien ook de tijd niet voor. Een oefening die we kennen vanuit mindfulness en vipassana is open gewaarzijn, oftewel “zitten met wat er nu is”. Dit is van belang, omdat je eerst zicht mag krijgen op wat er precies speelt bij jou, voordat je er wat mee kunt. Na de uitleg doen we een oefening.
Les 5
Toelaten en aanvaarden
Nadat je open en gewaar bent van wat er zich afspeelt in jou, gaan we een stapje verder. Vandaag staat het toelaten en aanvaarden van de emotie centraal. Daarmee bedoelen we dat we bij onszelf nagaan wat er speelt en vervolgens het er te laten zijn, zonder er iets mee te doen. Je hoeft het verdriet niet weg te duwen, je hoeft de angst niet te uiten en je hoeft de boosheid niet op een ander af te reageren. We gaan ervaren hoe het is om de emotie er te laten zijn, zonder dat je er iets mee hoeft te doen. Als zijnde dat de emotie een plekje mag hebben bij jou, ín jou. Je hoeft de emotie niet leuk te vinden, maar je kunt deze wel verdragen. Er is misschien een logische verklaring waarom je altijd op deze manier met je emotie bent om gegaan, maar dit hoeft nu niet meer. Na de uitleg doen we een korte oefening.
Les 6
Zelfcompassie
Veel mensen hebben de neiging om erg kritisch met zichzelf om te gaan. Je praat vaak heel anders tegen jezelf als tegen een vriend of vriendin. Maar als je dit doet, leg je eigenlijk nog een schepje met stress bovenop de stress die je al ervaart. Zo kun je je nóg gestresster gaan voelen en in een vicieuze cirkel terecht komen. Om deze cirkel te doorbreken is het van belang om een nieuwe stem te ontwikkelen in jezelf, die van zelfcompassie. Zelfcompassie is niet hetzelfde als zelfmedelijden. Het gaat erom dat je jezelf toespreekt zoals je dat bij een vriend of vriendin zou doen. Jezelf bemoedigend toespreken, meelevend en betrokken.
Er zijn hele trainingen gebaseerd op dit principe en het is belangrijk om je te realiseren dat dit geen trucje is. Het is het uitbreiden van jouw geestelijke repertoire. Na de uitleg doen we een korte oefening.
Les 7
Onderzoeken en non-identificatie
Op het moment dat je angstig, verdrietig of boos bent kun je als het ware helemaal samenvallen met deze emotie. Het lijkt dan alsof jij die emotie bent, in plaats van dat je die emotie hebt. We noemen dit ook wel jezelf identificeren met de emotie. Met de technieken die we in de voorgaande dagen geoefend hebben brengen we ons “emotionele en gestreste” brein weer wat tot rust. Daardoor ontstaat er ruimte om helder en reëel na te denken. Het geeft ons ruimte om van een afstandje te kijken en onze gedachten en gevoelens te analyseren. Vandaag gaan we verder met het analyseren van onze emotionele reacties en bespreken we daarbij de term non-identificatie. Na de uitleg doen we een korte oefening met “journaling”.
Les 8
Emotieregulatie
De laatste techniek die we gebruiken is het reguleren van de emotie. Hiermee bedoelen we eigenlijk dat we de emotionele reactie actief veranderen in een voor jou gewenste richting. We doen dit door te bepalen hoe we ons eigenlijk zouden willen voelen en of dit realistisch gezien mogelijk is. Daarbij stel je als het ware een plan op die je in de praktijk brengt totdat er iets verandert. Dit is als het ware een “trial and error”. Tijdens de uitleg doen we weer een korte oefening met “journaling” en we eindigen met visualisatie.
Les 9
Samenvattend en afrondend
Tot slot vat ik alle eerder genoemde technieken samen en geef daarbij concrete adviezen om er in het dagelijks leven mee aan de slag te gaan. Je leert hoe je deze technieken onder de aandacht kunt blijven houden, zodat het als het ware in je systeem gaat zitten. Hierbij is de kracht van herhaling belangrijk!
Les 10
Bonus-dag en meditatie: Zitten met Liefde
Op deze allerlaatste dag nemen we in het kort de techniek van de eerdergenoemde 4-delige set Meditatie met Emotie door. En we eindigen met een prachtige en krachtige meditatie, waarbij we zitten met een universeel gevoel. Die van liefde.