De functie van pijn

Mijn naam is Robert Bridgeman en ik wil het graag met je hebben over pijn,

De functie van pijn.

En ik schrijf erover in mijn boek Start vandaag met licht te leven,

Omdat pijn een hele belangrijke is.

Pijn is een hele belangrijke energie in de mensenleven en de meeste mensen zijn pijnvermijdend.

Sterker nog,

Ieder mens is op zeker niveau pijnvermijdend en ieder mens is op zeker niveau genotzoekend.

Wat wil dat nou zeggen?

Het begint eigenlijk al in je brein.

In het brein zit een mechanisme,

Een overlevingsmechanisme,

Dat zegt pijn,

Daar moeten we bij wegblijven.

Want het kan dood betekenen,

Of het kan gevaar betekenen,

Het kan beschadiging betekenen.

Dus pijn is iets,

Ja,

Het is een risico.

En het brein,

Het overlevingsmechanisme in het limbisch systeem zegt eigenlijk,

Het moment dat dat risico in de buurt komt,

No go.

Tegelijkertijd zegt datzelfde overlevingsmechanisme bij iets wat genot op kan leveren,

De natuurlijke naar toe.

Genot kan zijn iets lekkers te eten,

Kan ook zijn voortplanting.

En overlevingstechnisch gezien zijn dat kansen.

Genot en pijn,

Genot weegt niet af tegen pijn.

Want de kans dat je bij pijn doodgaat is groot en de kans dat je bij genot doodgaat is minder groot.

Zo moet je het maar een beetje zien.

Dus de mens is meer pijnvermijdend dan genotzoekend over het algemeen.

En wat betekent dat nou in het dagelijks leven?

Dat betekent dat alles wat potentieel pijn doet voor het brein,

Daar gaat het brein liever bij weg.

En dat kan zijn sporten,

Dat kan zijn een conflict of een vervelend gesprek,

Een moeilijk gesprek wat je met iemand moet voeren.

Dat kan zijn een klus die niet leuk is,

Procrastinatie,

Uitstelgedrag.

Dat kan zijn iets nieuws beginnen,

Maar angst dat niet doen.

Of voor jezelf beginnen,

Of een nieuwe baan.

Of verhuizen,

Maar dat niet doen uit angst voor pijn.

En dan ga je jezelf van alles wijsmaken waarom dat dan niet zo zou zijn.

En je gaat dat mentaliseren.

Maar de essentie ervan is dat je de angst voor pijn zorgt dat je dingen niet gaat doen.

En in feite is het je comfort zone.

We worden allemaal geboren met zo'n potentieel en uiteindelijk in de loop van ons leven nemen we overtuigingen over van anderen.

We hebben traumatische ervaringen,

Worden wonden uit vorige levens geactiveerd.

En dat potentieel wordt steeds kleiner en uiteindelijk leef je in een soort comfort zone.

En die comfort zone,

Daar kom je niet uit.

Want je overlevingssysteem heeft eigenlijk gezegd van dit is fantastisch.

Zolang we hier zijn,

Overleven we het.

En dan voelen we ons misschien niet altijd gelukkig en misschien niet altijd goed.

En niet altijd het meest blij.

Maar zolang we hier zijn,

Weten we zeker dat we het overleven.

Dat we ons misschien nog kunnen voortplanten en zo verder.

En wat je natuurlijk wil,

In het leven tenminste,

Daar ga ik dan vanuit,

Is die comfort zone oprekken om weer in balans te komen met je potentieel.

Tenminste,

Dan denk ik dat je dat wil.

Je potentieel waar je mee geboren bent wil je weer ervaren.

Fysiek,

Emotioneel,

Mentaal,

Psychologisch,

Spiritueel.

Je wil leven.

Je wil authentiek leven.

Je wil alles uit het leven halen wat er voor jou in zit.

Je wil graag je passie leven.

Je wil graag je bestemming vinden en die leven.

Want het is heel lastig als je niet je volle potentieel.

.

.

Hoe ga je je bestemming nou erbereiken,

Leven,

Als je vast zit in een klein deel van je potentieel.

Dus je moet er op de een of andere manier uit.

Maar die pijn is eigenlijk hetgeen wat je.

.

.

De angst voor de pijn is hetgeen aan wat je gevangen houdt.

En in het boeddhisme is pijn ook niet voor niets een van de belangrijkste poorten naar verlichting.

Heel veel meditaties,

Met name bijvoorbeeld de Vipassana-meditatie,

Die gaan erom dat je pijn gaat doorzien.

Je zit te mediteren en langer en je gaat op een gegeven moment pijn krijgen in je knieën.

En je ziet,

Hé,

Er is pijn.

En je gaat die pijn zien hoe dat werkt.

En dan steekt het weer,

Prikt het weer.

En je gaat zien dat die pijn vergankelijk is,

Van voorbijgaande aard.

Je gaat steeds dieper inzicht krijgen in pijn,

Waardoor je er steeds beter mee om leert gaan.

Dus in het boeddhisme heeft pijn een belangrijke rol.

En ik weet het nog van mijn eigen ontwaken,

En dat omschrijf ik ook in het boek Lichter Leven,

Dat ik op een gegeven moment in een situatie kwam,

Ik lag in een scheiding,

En het deed zoveel pijn,

Het leven deed zoveel pijn,

Dat ik niet anders kon dan knapper.

Het was gewoon te veel voor mijn systeem.

En een deel van mijn conditionering,

Een deel van mijn comfortzone,

Spatte er gewoon uit.

En toen was ineens.

.

.

De wereld was ineens groter.

Mijn wereld was ineens groter.

En ik kon een veel groter deel van mijn potentieel in één kleren innemen,

Door die pijnpoort te gaan,

Zonder verdoving.

Want drugs,

Drank,

Seks,

Porno,

Hard werken,

Televisie,

Chocola,

Vet eten,

Te veel eten,

Maar ook te veel sporten,

Te veel mediteren,

Te veel yoga.

Het zijn allemaal pijnstillers.

Allemaal dingen die mensen doen om de pijn niet te hoeven voelen.

En ik was ook gewend om pijn.

Als er zoiets ergs gebeurde,

Was ik gewend om dat te verdoven met sigaretten en drinken en blablabla.

En die keer besloot ik om door de pijn heen te gaan.

Ik was een tijdje bezig met meditatie en ik snapte hoe dat werkte.

En door die pijn heen te gaan,

Knapte er een stuk van mijn comfortzone en ging mijn wereld open.

En dat gun ik jou ook.

En sindsdien is het natuurlijk ook een ongoing iets,

Want niet mijn hele comfortzone knapte open.

Er is nog een deel wat bleef.

En in de loop der jaren rek je die steeds verder op,

Met alle technieken en methoden die ervoor zijn.

En daarbij is het belangrijk om te beseffen dat jouw systeem,

Dus jouw ego,

Jouw comfortzone,

Je beeld wat je van jezelf hebt,

Dat wil eigenlijk niet dat je uit die comfortzone komt.

Want zolang je daar zit,

Overleef je het.

En als het groter wordt,

Dan loop je risico.

Plus er zijn krachten in je die willen dat je daar blijft,

Omdat als je groter wordt,

Dat betekent voor hen het einde.

Ze hebben er zelf ook belang bij.

Als je daar meer over wil weten,

Dan nodig ik je uit om eens wat meer te verdiepen in persoonlijkheidsdelen en entiteit.

Ik schrijf daarover uitgebreid in mijn boek De Essentie van Transformatieve Coaching.

Maar goed,

We gaan terug naar die pijn als poort van groei.

En wat gebeurt er nou als je die poort doordoet?

Ik gebruik graag het voorbeeld sporten.

Stel,

Je hebt een half jaar niet gesport,

En je wil graag naar de sportschool.

Ik ga weer,

Ik ga lekker sporten.

En het is dinsdagavond half acht,

Heb je met jezelf afgesproken.

Dan ga ik er heen,

Ben ik om acht uur aangekleed in de sportschool.

Dinsdagavond half acht,

Je zit voor de televisie te zappen.

Voor de televisie te zappen.

En je denkt,

Ah shit,

Half acht,

Ik ga zo.

Oeh,

Kwart voor acht.

Weet je,

Nog een kwartiertje en dan ga ik.

Dan ben ik maar iets later,

Dan red ik wel.

Acht uur.

Ik kijk het journaal nog eventjes en dan ga ik.

Kwart over acht,

Half negen.

Half negen!

Oeh,

Te laat.

Weet je wat?

Jammer zeg,

Weet je.

Maar ik ga morgen wel.

Dat ken je toch?

Dit is menselijk gedrag.

Dit hebben we allemaal,

Ik ook.

En wat er gebeurt,

Is dat die sportschool op dat moment voor jouw systeem een pijnprikkel is.

Je moet er naartoe,

Je moet je omkleden.

Je moet daar in zo'n school staan,

Je komt daar mensen tegen.

Je gaat ze aan zweten,

Je moet bepaalde oefeningen doen.

En jij weet dat het op lange termijn goed voor je is.

Maar op korte termijn is het gewoon niet leuk.

Los,

Even als voorbeeld.

Want heel veel mensen,

Weet ik,

En jij misschien ook wel,

Zijn juist dol op sport.

En het is juist een genotsprikkel.

Maar even in het voorbeeld.

En wat houd je dan tegen?

Wat zorgt er nou voor dat je niet van die bank afkomt?

Wat is het dan dat je tegenhoudt?

Want die pijn,

Die poort van de pijn,

Kent vijf poortwachters.

En de eerste poortwachter is weerstand.

Weerstand,

Aversie,

Wegduwen,

Niet doen,

Tegenzinnen.

En dat is dus een mechanisme wat in je systeem zit.

Vanuit je limbisch brein,

Breintechnisch gezien.

Dat ervoor zorgt dat jij op je plek blijft.

En die weerstand is best wel heel moeilijk om door te komen.

Maar stel dat het je lukt.

Stel dat je lukt om met die weerstand om te gaan.

En je breekt er doorheen.

Wat is dan de volgende?

Dat kan zijn dat je je ineens heel rusteloos voelt.

Dat je denkt,

Ik heb helemaal geen zin,

Ik ga niet.

Onrust,

De tweede poortwachter.

De derde poortwachter is luiheid.

Dat je denkt,

Ik heb echt geen zin,

Ik ben zo moe.

Terwijl je weet als je gaat dat die vermoeidheid ook zo weer voorbij is.

Een vierde poortwachter is twijfel.

Stemmetjes in je hoofd.

Je zegt,

Zou je dat nou wel doen?

Sta je straks weer met een dikke lichaam?

Sta je weer op dat ding en zweten?

Kom je die weer tegen?

Ik heb helemaal geen zin om met die te praten.

Blijf maar lekker zitten.

En de vijfde poortwachter is verlangen.

Verlangen om gewoon lekker op de bank te blijven zitten.

In de avond tv te kijken.

Een bak ijs uit de koelkast te halen.

Een zak chips,

Een reep chocola,

Whatever.

En gewoon de dingen zo te houden als ze zijn.

Die vijf poortwachter,

Dat zijn ook wel in het boeddhisme,

In de Vipassana meditatie,

De vijf hindernissen.

Die kom je tegen in het meditatieproces.

Die kom je tegen in het dagelijks leven.

Ik noem ze nog een keer.

Weerstand,

Onrust,

Luiheid,

Twijfel en verlangen.

En vaker is het niet verlangen,

Maar dingen die goed voor je zijn.

En die vijf hindernissen tackelen,

Dat is eigenlijk waar het hier om gaat.

Leren omgaan met weerstand.

Leren omgaan met onrust en stress.

Leren omgaan met luiheid.

Leren omgaan met twijfel.

En leren omgaan met verlangen.

Hoe doe je dat?

Er zijn verschillende technieken voor.

En voor mij is de belangrijkste altijd de Vipassana meditatie geweest.

Omdat je in de Vipassana meditatie zit en je hebt met jezelf de afspraak gemaakt.

Ik zit een half uur stil,

Laat het tien minuten of een kwartier zijn,

Waar je ook begint,

Of een uur.

En ik zit stil en ik beweeg me niet.

Mijn ademhaling is mijn basis.

Het reizen en het dalen.

En voor de rest kijk ik alles wat er in mij zich afspeelt.

Mijn lichaam,

Mijn emoties,

Mijn gedachten.

En ik zie die voorbij komen.

En zo krijg ik een steeds dieper inzicht in hoe vergankelijk en tijdelijk alles is.

Het komt en het gaat.

En dan kom je dus ook pijn tegen.

We noemden al eerder pijn in je knie.

Die pijn in je knie komt en gaat.

Die wordt sterker en zwakker.

En door die pijn te leren kennen,

Daarna te kijken,

Leer je dus ook dat die pijn vergankelijk is.

Die is niet blijvend.

Die komt en die gaat.

Dan weer stekend,

Dan weer prikkend,

Dan weer brandend,

Dan weer zeurend.

Er zijn allerlei gradaties in die pijn.

En daardoor leer je steeds beter met pijn omgaan.

Maar ook die weerstand die je voelt.

Op het moment dat je die pijn voelt,

Voel je een weerstand opkomen.

En door die weerstand te bekijken,

Er niet aan toe te geven,

Te benoemen,

Leer je die weerstand kennen.

Dus je komt laaierheid tegen.

Dat je denkt,

Oh man,

Hoe lang duurt het nog?

Onrust.

Dat je op je horloge wil kijken.

Maar dat doe je niet.

Hé,

Er is onrust.

Hé,

Er is een verlang om op mijn horloge te kijken.

Het verlang om op te staan en iets anders te gaan doen.

Stemmetjes die zeggen,

Is dit nou wel goed?

Zit je nou wel weer?

Wat zit je je tijd ervoor doen?

Dan luister je naar wat de kijker zegt.

Hé,

Gedachten.

Hé,

Het zijn stemmetjes.

En zo krijg je dus met die Vipassana-meditatie,

Een Stagedeep of Mindfulness-meditatie,

Is een variant van Vipassana,

Dan krijg je dus een steeds dieper inzicht in alles wat er zich in je voelt trekken.

En je komt er steeds losser van te staan.

Je leert er steeds beter mee omgaan.

En dat is een belangrijke basis voor het omgaan met pijn en het omgaan met die vijf poortwachters.

En een andere belangrijke is bijvoorbeeld koud.

Kouden,

Ach,

Dat is zo fantastisch.

Want koud,

Als je een ijskoud meer induikt in de winter,

Terwijl het vriest,

Dan kom je weerstand tot en met tegen.

Dan kom je onrust tot en met tegen.

Dan kom je luieheid en verlangens en twijfels tot en met tegen.

En dat toch doen.

Koud afdouchen is al een heel mooi begin.

Koud douchen,

Probeer het maar.

Koud afdouchen,

Het laatste minuut bijvoorbeeld.

Kijk maar eens wat dat met je doet.

Helemaal koud douchen,

Ook zo mooi.

Je staat voor de douche,

Het is koud,

En je hele systeem denkt,

Nee.

Weerstand,

Twijfel,

Verlangen naar die warme douche,

Alles ga je ervaren.

En dan kijken naar binnen,

Er is weerstand,

Er is twijfel.

En dan toch rustig doorademen in je buik en het toch doen.

Onrust kom je in het dagelijks leven heel veel tegen.

Stress is de overtreffende trap van onrust.

Dus door naar die stress te kijken in je werk,

En in je dagelijkse zijn,

Naar binnen te gaan.

Hé,

Er is onrust.

Maar dan niet een reep chocola te pakken,

Of harder gaan werken,

Of een bak koffie grijpen,

Maar naar die onrust toe en benoemen en kijken.

Daardoor word je je steeds bewuster van die poortwachters en leer je je steeds beter met de pijn omgaan.

En dan is dus de truc om dat handen en voeten te geven in je dagelijks leven.

En op het moment dat je merkt dat je iets niet wil,

Waarvan je weet dat het goed voor je is,

Maar dat je er weerstand op hebt,

Dan is het dus belangrijk dat je naar die weerstand toe gaat.

En ondanks die weerstand zegt,

Nou,

Ik ga het toch doen.

Niet altijd makkelijk.

En er is ook nog een vorm van weerstand die intuïtie heten.

Dat je intuïtie zegt,

Oeh,

Dat is niet goed voor je.

Stel dat je je lichaam uitgeput hebt en je wil gaan sporten en je lichaam zegt,

Oeh,

Niet doen.

Ja,

Dan is het heel lastig om te onderscheiden,

Is dit nu comfortzone weerstand of is dit gezonde weerstand van mijn lichaam dat zegt,

Hoho,

Stop eventjes.

En dat onderscheidingsvermogen,

Dat is een kwestie van trial and error.

Dat moet je gewoon leren in de loop der tijd.

Ik schrijf uitgebreid over dit mechanisme in mijn boek Start vandaag met lichter leven.

Dus als je meer over wil weten,

Dan adviseer ik je dit boek te lezen.

Het hoofdstuk pijn,

De poort naar groei.

En dan kun je,

Er staan een aantal voorbeelden in,

Er staan wat praktijktips in en dergelijke.

Dus dat zou een hele mooie voor je kunnen zijn.

Ik adviseer je om te gaan mediteren.

Verpas naar meditatie.

Ga lekker een workshop,

Een ijsbadworkshop doen bij een Wim Hof instructeur.

Weet je,

Stel jezelf bloot aan zaken die je uit je comfortzone houden.

En sowieso,

Ook op emotioneel vlak kom je pijn tegen.

Als je merkt dat je een gesprek aan het uitstellen bent,

Ga het juist doen.

Als je een conflict hebt,

Ga het juist uitspreken.

Als je een taak hebt die je niet wil,

Je bent het aan het uitstellen,

Dat noemen ze ook wel de groene kikker.

Begin met de groene,

Eat the frog,

Ken je dat?

Je hebt een hele bult werk en je moet één belangrijk,

De taak is echt zo belangrijk en je stelt het maar uit,

Je stelt het maar uit,

Je gaat facebooken,

Je gaat mail beantwoorden,

Je gaat dit doen,

Dat doen,

Dat doen.

Want je wil die groene kikker niet opeten,

Want die is vies.

En de kunst is om,

Als je achter je brood gaat zitten,

Eet eerst die groene kikker op,

Dan heb je dat gehad.

En dan kun je dan je mail checken en je facebook doen en zo verder.

Dus,

Eat the frog,

Dus dingen waar je weerstand op hebt,

Dingen waar je tegenzin bij hebt of luiheid,

Die dingen juist doen.

Die helpen je verder,

Emoties,

Boosheid,

Verdriet,

Angst,

Geven eigenlijk allemaal aan dat je de rand van je comfortzone hebt bereikt.

En door ze juist aan te gaan,

Kun je je hele potentieel graag benutten.

Dat over pijn en de functie ervan.

Dus onthoud,

Pijn is niet iets verkeerds.

We hebben natuurlijk wel geleerd als kind al,

Pijn,

Huilen,

Pleister erop,

Kussen erop,

En zo verder,

Ook niks mis mee.

Als je op latere leeftijd beseft dat pijn niet iets vervelends of naars is,

Maar dat je met pijn kunt werken.

Zonder je rigide te worden of zonder jezelf te straffen.

Niet te,

Je mag ook gewoon lekker leven.

Maar pijn is dus niet per definitie iets vervelends.

Pijn is een kans op groei.

Pijn is een kans om je potentieel in te nemen.

En als je dat zo ziet,

En je kunt een beetje gaan spelen met die pijn,

Je doorziet die vijf hindernissen,

Ik zal het nog een keer noemen,

Weerstand,

Onrust,

Luiheid,

Twijfel en verlangen.

Je gaat die doorzien,

Je gaat die beter begrijpen.

Dan kun je dus veel meer in je leven.

De dingen waar je het meeste weerstand tegen hebt,

Of het nou fysiek is,

Of in relaties met anderen,

Of in je werk,

Doe die dingen juist als eerste.

En dan zul je merken dat je steeds beter met die pijn om kunt gaan.

Je weet dat er een pijnvermijdend systeem in je hoofd zit.

Dat weet je.

Dat is gewoon wetenschap.

In je limbisch systeem,

Dat weet je.

En aan jou is het nu om daar mee om te gaan.

Dankjewel voor je aandacht.

Ik wens je niet heel veel pijn toe.

Maar onthoud dat pijn niet erg is,

Het lijden is erg.

En het lijden is wat je zelf doet met de pijn die je hebt.

Ik wens je veel wijsheid toe.