2. Compassievol Omgaan met Ongemak - Bodyscan op geleide van adembewustzijn

In deze tweede sessie word je blik verfrist op de manier waarop we ons kunnen verhouden tot 'the shit that happens', het lijden dat niet-direct-oplosbaar en dus 'een gegeven' is. Ongemerkt voegen we dikwijls lijden toe. Op een korte inleiding volgt een bodyscan. Bron van inspiratie voor deze bodyscan is Vidyamala Burch (Breathworks).

Transcript

Wel,

Mogelijk heb je eenmaal of meerdere keren de meditatie van dag 1 beluisterd.

Ik ben benieuwd naar je ervaringen.

Het is goed om te weten dat je ervaringen kort noteren het bewustzijn verdiept.

Deze tweede sessie gebruiken we om dieper in te gaan op het effect van het ontkennen of bagatelliseren van pijn of ongemak.

Niemand wil in principe ongemak ervaren.

Dat zul je met me eens zijn.

Ongemak vraagt erom om verholpen te worden.

En prachtig als dat lukt.

Maar alle medische wetenschap ten spijt,

Er blijft ongemak dat gewoonweg niet 1,

2,

3 oplosbaar of vermijdbaar is.

Dat kan frustreren,

Zeker als het onze gezondheid betreft.

In sessie 1 verkenden we al zo'n weerstandsreactie,

Namelijk het oordelen en vergelijken.

Hoezo doen we dat nou eigenlijk?

Wel,

Het oordelen en vergelijken helpen om de ervaren pijn,

Het ongemak bij jezelf,

Te onderbelichten of overbelichten.

We ontkennen of schieten in de overdrijf.

Zoiets gebeurt gewoonweg onbewust.

Onbewust gericht om alsnog iets op te lossen,

Ook al is het niet oplosbaar.

Dat doet de mind.

Het is niet onze fout,

We zijn nu eenmaal zo gebouwd.

Het is een vorm van overleving.

Een overleving doet het op eenvoud.

Denkt in zwart-wit en is niet genuanceerd.

Het denken zet op die manier wel makkelijk de boel vast.

Dan is het zo zoals het is,

Ten gunste of juist niet ten gunste.

Onbewust is dit proces van ontkennen,

Generaliseren,

Analyseren,

Dus gericht om je te helpen.

Wanneer het ongemak en de ontkenning van het ongemak samenvallen,

Voelen we immers in eerste instantie niet meer wat er is.

Het kan zelfs voelen alsof alles weer oké is,

Niets aan de hand.

En er ontstaan daartoe dus ook innerlijke mantra's zoals kom op,

Blik op oneindig,

Niet zeuren,

Gewoon doorgaan.

Welke mantra is herkenbaar bij jou,

Bij jezelf?

We zagen al dat zien dat een ander dit spel met zichzelf speelt vaak makkelijker is dan het bij jezelf te herkennen.

Maar mogelijk kun je ook eens alert worden op je eigen reacties.

Een kort lontje kan bijvoorbeeld een signaal zijn.

Het samenvallen van pijn en de ontkenning van die pijn kan daar gewoonweg ten grondslag aan liggen.

Of gedrag waarin je doet alsof er niets aan de hand is.

En je vooral alles aan kan.

Misschien merk je zelfs wel dat je wat makkelijk afgeeft op een ander.

En het lastige is,

Het heeft op korte termijn vaak het gewenste verwachte effect.

Je voelt niets meer van pijn.

Ons gedrag wordt heel makkelijk onbewust aangedreven vanuit het denken,

Onze onbewuste innerlijke overtuigingen,

Dat wat ik wel of niet mag voelen of vinden.

En dat denkvermogen is oersterk.

Anders gezegd,

Je voelt dan niet wat er wel is en je ervaart wat er niet is.

Onze kijk is dan ook echt doorgaans vertroebeld.

Pas op langere termijn zie je de gevolgen van een dergelijke vertekende blik op de werkelijkheid.

Wat betreft ons lichaam,

Ja,

Opeens is er dan die onvermijdelijke toename van ongemak.

Al of niet in combinatie met het ontstaan van allerhande nieuwe klachten.

Waar in eerste instantie niet eens een verband kan worden gezien met een reeds bestaande klacht.

Binnen de mindfunders wordt een onderscheid gemaakt tussen primair en secundair lijden in dit kader.

Primair lijden betreft het ervaren ongemak dat op het moment zelf onvermijdbaar is.

Secundair lijden betreft het ongemak dat ontstaat ten gevolge van het onbewuste reactieve patroon in vervolg op het ervaren ongemak.

Tijdens een live trainingstraject wordt hier heel concreet mee geoefend en dan krijg je er ook toenemend zicht op hoe dit werkt,

Bij jouzelf.

Het is echt heel boeiend om daar zicht op te krijgen.

Want ga je het sneller herkennen,

Dan kun je het ook makkelijker leren doorbreken.

Ik had het geluk op het moment dat ik met die armblessure zo actief kampte.

Ik kreeg helder instructies van mijn zweminstructeur.

Ze zag me en vloot me letterlijk terug op het moment dat ik juist dacht,

Nou gaat het best.

En ze stuurde me na zes banen reeds het bad uit,

Puur op grond van wat zij waarnam,

En ik zelf dat me nog helemaal niet.

En de volgende dag moest ik weer terugkomen,

Hetzelfde aantal banen.

Licht bewegen en niet forceren was het devies.

En die instructies hielpen me te ontwaken in het onderscheid gaan herkennen tussen primair en secundair lijden.

Ik leerde met meer aandacht te zwemmen,

Ik leerde signaalgevoeliger te worden,

Met behulp van het ademritme.

Dat was weer iets wat niet zij mij zozeer leerden,

Maar wat ik dan dankzij zo'n training als Breathworks me inmiddels wel eigen heb gemaakt,

Dus kon ik me makkelijker herinneren.

En het hielp allemaal vervolgens om bewegingen wat kleiner te houden en dat verzachte de pijn.

En ik bleek zowaar te kunnen genieten.

De nu volgende bodyscan is de ondersteuning van het proces waarin je geleidelijk schwitst van onbewuste verzetsreacties naar aanvaarding van en afstemming op dat wat onvermijdbaar aanwezig is.

Je wordt geleid in het verzadigen van het lichaam met de zachte kracht van de adem.

Het is een oefening in wakkafvallen,

Het ontwaken in dit moment.

Ik neem daartoe een liggende houding aan en anderszittend,

Zo comfortabel als mogelijk en tevens wek deze houding geen directe slaaprugheid op of bijvoorbeeld het indutten.

Gebruik desgewenst een dekentje,

Een kus onder het hoofd,

Kussen onder de knieholtes,

Het gehele lichaam dan toevertrouwend aan het matje,

Matras of de grond onder je,

Gewaar van de contactpunten tussen lichaam en ondergrond.

Het lichaam rust in de zwaartekracht,

Ontvankelijk voor de ruimte die het kan geven,

Deze zwaartekracht het lichaam kan geven.

Zwaartekracht geeft het lichaam ruimte.

Zakken in de zwaartekracht,

Landen in de zwaartekracht.

Hoe is dat nu voor jou?

En dan ervaren hoe de echo van de adem voelbaar mag zijn in ieder deel van het lichaam.

Welke sensaties neem je waar,

Zowel van de adem als mogelijk ook directe lichaamsensaties,

Waarop je ontwaakt,

Die helder worden,

Iedere ervaring toestaan er te kunnen laten zijn.

Aangenaam,

Onaangenaam,

Neutraal,

Volg,

Intentioneel,

In mildheid wat zich aandient,

Van moment tot moment.

En zoem nu eens in op de bewegingen van de adem onder je handen.

Magelijk kun je eens een moment zo losjes op de buik leggen.

Handpalmen naar beneden gericht,

Nieuwsgierig hoe die natuurlijke adembeweging de handen heel subtiel zo in beweging zet.

Opmerken hoe zo het hele buikgebied onder en rondom de handen verzadigd wordt met zachte,

Zorgzame adem.

Wat ervaar je in het borstgebied?

Mogelijk zijn de ribben waarneembaar en is voelbaar hoe deze zachtjes uitzetten op de inademing en weer terugveren op de uitademing.

Er hoeft niets te veranderen.

De adem gaat zoals deze gaat.

De adem geeft het lichaam zo zijn eigen ritme.

Merk op welk effect het heeft om zo in aandacht te zijn.

Die verbinding met het lichaam dat wordt geademd.

En al nu is het bewustzijn wat gerichter naar de achterzijde van de romp.

En wanneer je eventueel ergens pijnlijk,

Onrust,

Ongemak of wat dan ook ervaart,

Probeer dan eens toe te staan dat de adem deze plek masseert.

Merk eens op wat er gebeurt wanneer je er zo je milde aandacht naartoe brengt,

Ademend naartoe beweegt en er weer vanuit beweegt.

Dat wat er is aan ongemak en onrust,

Spanning,

Innerlijk accepteren,

Toestaan er te zijn,

Niet meer en niet minder.

Het te kunnen laten voelen zoals het nu is.

Doe je eigen sensaties en ervaringen van dit moment beantwoordend op een manier waarop iemand die je lief is,

Zich hebuzeert en die je troost.

Beantwoord zo eens iedere vorm van ongemak.

Dat je ontmoet in het gehele lichaam,

In de geest,

In het gemoed.

Je bewustzijn steeds weer opnieuw richting geven met behulp van de adem.

Die adem die je helpt om steeds weer opnieuw te landen in het eeuwige nu.

Van weten hebben van,

Naar het je verbinden met de directe ervaring van dit moment,

Van moment tot moment.

Het hele gewicht van de benen en de voeten,

Het hoofd,

Toevertrouwend aan de zwaartekracht.

Wat ervaar je?

Adem op dat wat er is,

Ruimte in en weer op uit.

De directe ervaringen van mogelijk lijden,

Op dit moment,

Zo masserend en mogelijk verlichtend.

En de sensatie zelf zo,

Zijn ontvankelijkheid teruggevend.

Zichzelf te kunnen zijn.

En wanneer je je zo overgeeft aan de continue ervaring in het lichaam,

Zul je merken hoe ervaringen en sensaties continu veranderen van moment tot moment.

In de manier waarop je ze ervaart,

Als pijn of ongemak,

En in dat wat je voelt en denkt.

Een continue stroom aan ervaringen die komen,

Er zijn en weer gaan,

Van moment naar moment naar moment.

En jij ervaart ze puur in dit moment,

Daar je bewust van mogen zijn.

En nu breng je de bodyscan geleidelijk tot een einde.

En gun het lichaam daarbij een geleidelijke overgang.

En jezelf mogen voornemen,

Jezelf toetoestaan ieder moment en iedere ervaring,

Te verzadigen met je vriendelijke zachte adembeweging.

Wat je ook doet,

Hoe je je ook voelt,

Waar je ook bent,

Breng zo je wilde ervaringen eens in beeld,

Middels een eenvoudige tekening.

En teken daartoe twee cirkels onder elkaar.

Ze zijn metafoor voor het hoofd en het lichaam.

Bepaal zelf de grootte van de twee cirkels en hoe ze in verhouding staan ten opzichte van elkaar.

En integreer dan zo zijn lichaamsbelevingen op het moment dat je de bodyscan onderging,

En maak een koppeling tussen je ervaringen van de bodyscan en het kleurgebruik binnen de cirkels.

Intensive Weardance gewenst kleuren,

Welke je kunt associëren met intens ervaren sensaties.

En wat neem je waar,

Terwijl je zo dit beeld in het weer geeft?

En ook na de hand.

Die beeldopdracht,

Als ik deze nu verwoord,

Kun je ook eens twee keer achter elkaar uitvoeren,

Zo bijvoorbeeld voor de bodyscan en nadat je hem eens hebt gevolgd.

Of een paar keer juist nadat je de bodyscan hebt ondergaan.

Het is alleen al een mooie oefening in oordelsvrij waarnemen.

Wat neem je waar als je zo kijkt naar de beelden?

Wat vertelt het beeld jou?

Veel plezier daarmee!