Merhaba Papatya vaktine hoş geldiniz.
Burada günü bitirmeden önce biraz yavaşlayıp sakinleşirken müziğin ve kelimelerin o dingin gölgesine sığınacağız.
Ve bu gece Raffaldo Emerson'un doğa üzerine düşüncelerine eşlik edeceğiz.
Şimdi kendinize rahat bir alan açın.
Günün yükünü yavaşça omuzlarınızdan indirin.
Bırakın kelimeler odanın sessizliğinde,
Dikkatiniz ve nefesiniz de süzülsün.
Keyifli yolculuklar.
İçinde yaşadığımız çağ,
Geçmişe dönüp bakmayı sever.
Atalarımızın anıtlarını diker,
Yaşam öyküleri,
Tarihler ve eleştiriler yazar.
Bizden önce gelenler Tanrı ile ve doğa ile yüz yüze geldiler.
Biz ise onların bakışlarıyla görüyoruz.
Neden biz de evrenle özgün bir ilişkinin tadını çıkarmayalım?
Neden bize ait bir sezginin şiirine ve felsefesine sahip olmayalım?
Yalnızca onların geçmişini değil,
Bize doğrudan açılan bir hakikatin inancını yaşamayalım.
Bir süreliğine doğanın bağrında sarmalanmışken.
Yaşamın ırmakları çevremizden ve içimizden akarken.
Bize sunduğu güçlerle doğaya yaraşır bir yaşam sürmeye çağrılırken,
Neden geçmişin kurumuş kemikleri arasında el yordamıyla yolumuzu arayalım?
Veya yaşayan kuşağa,
Eskimiş giysilerden yapılmış bir maskeli baloya mahkum edelim.
Bugün de güneş parlıyor.
Kırlarda bolca yün ve keten bulunuyor.
Yeni topraklar var.
Yeni insanlar,
Yeni düşünceler.
Öyleyse kendi eserlerimizi.
Kendi yasalarımızı ve kendi ibadetimizi arayalım.
Aslında cevapsız kalacak hiçbir sorumuz yoktur.
Yaradılışın kusursuzluğuna öyle güvenmeliyiz ki,
Varoluş düzeninin zihnimizde uyandırdığı her merakı yine o düzenin giderebileceğine inanalım.
Her insanın varoluş hali,
Sormak istediği soruların hierogliflerle yazılmış cevabıdır.
İnsan önce onu yaşayarak ifade eder,
Ancak sonra hakikat olarak kavrar.
Aynı şekilde doğa da biçimleri ve eğilimleri aracılığıyla kendi tasarımını ortaya koyar.
Öyleyse çevremizi böylesine dingin bir ihtişamla kuşatan bu engin manzarayı sorgulayalım.
Soralım.
Doğanın amacı nedir?
Bütün bilimin tek bir hedefi vardır.
Doğaya dair bir Kur'an bulmak.
Irklara ve işlevlere ilişkin kuramlarımız var ama hala yaratılış fikrine yaklaşmaktan çok uzağız.
Hakikate giden yoldan öylesine uzaklaşmışız ki,
Din adamları çekişmede ve birbirinden nefret ediyor.
Düşünürlerse ciddiyetsiz ve güvenilmez sayılıyor.
Oysa sağlıklı bir yargı için en soyut hakikat,
Aynı zamanda en pratik olandır.
Gerçek bir kuram ortaya çıktığında kanıtını kendi içinde taşır.
Ve geçerliliği bütün olguları açıklayabilmesiyle sınanır.
Bugün ise dil,
Uyku,
Delilik,
Düşler,
Hayvanlar ve cinsellik gibi birçok şey hala yalnızca açıklanmamış değil,
Aynı zamanda açıklanamaz sayılıyor.
Felsefi açıdan bakıldığında evren doğa ve ruhtan oluşur.
Bizden ayrı olan her şey.
Felsefenin ben olmayan diye adlandırdığı doğa ve sanat,
Diğer tüm insanlar,
Hatta kendi bedenimiz bile doğa altında toplanır.
Bu eser boyunca doğa sözcüğünü iki anlamıyla da kullanacağım.
Hem gündelik hem de felsefi anlamıyla.
Bizimkisi kadar genel bir sorgulamada bu küçük isabetsizlik önemli değildir.
Bir fikri karmaşa belirmeyecektir.
Genel anlamıyla doğa,
Insanın değiştirmediği öze işaret eder.
Uzaya,
Havaya,
Nehre,
Yaprağa.
.
.
Sanat ise insan iradesinin bunlarla karıştığı şeyleri ifade eder.
Tıpkı bir evde,
Bir kanalda,
Bir heykelde ya da bir resimde olduğu gibi.
Ama insanın bütün bu uğraşları bir arada düşünüldüğünde bile o denli önemsizdir ki.
Biraz yontmak,
Pişirmek,
Onarmak,
Temizlemek.
.
.
Dünyanın insan zihninde bıraktığı o görkemle izlenimi değiştirmez.
Yalnız kalabilmek için insanın yalnızca insanlardan değil,
Kendi odasından da uzaklaşması gerekir.
Okur ya da yazarken Ben yanımda kimse olmasa bile yalnız sayılmam.
Ama biri gerçekten yalnız olmak istiyorsa,
Başını kaldırıp yıldızlara baksın.
O uzak göklerden süzülen ışıklar,
İnsanla dokunduğu dünya arasına görünmez bir mesafe koyar.
Sanki gökyüzü,
Göksel varlıkların yüceliğini insana daima gösterebilmesi için böyle saydam yaratılmıştır.
Sokakların arasından görünürken ne kadar görkemlidirler.
Eğer yıldızlar bin yılda yalnız bir gece görünseydi,
Insanlar onları nasıl da kutsar,
Nasıl hayranlıkla karşılar,
Gördükleri o tanrı kentinin anısını kuşaklar boyunca yaşatırlardı.
Oysa onlar her gece ortaya çıkar.
Güzelliğin sessiz elçileri gibi evreni o anlamlı tebessümleriyle aydınlatırlar.
Yıldızlar bizde derin bir saygı uyandırır.
Çünkü hep orada olsalar da hiçbir zaman erişebileceğimiz yakınlıkta değildirler.
Oysa zihin,
Onların etkisine kendini açtığında,
Doğadaki her şey,
Insanda buna benzer bir izlenim bırakır.
Doğa hiçbir zaman bayağı görünmez.
En bilgi insan bile onun sırrını söküp çıkaramaz.
Bütün mükemmelliğini kavrasa da merakını gideremez.
Doğa,
Bilge bir ruh için asla bir oyuncak olmadı.
Çiçekler,
Hayvanlar ve dağlar,
Çocukluğunun o saf yalınlığına ne kadar neşe kattıysa,
En olgun anının bilgeliğini de aynı ölçüde yansıtırdı.
Doğadan bu şekilde bahsettiğimizde,
Zihnimizde bariz fakat alabildiğine şiirsel bir kavrayış yer alır.
Bununla kastettiğimiz,
Doğanın çok katmanlı nesneleri tarafından yaratılan o izlenimin ahengidir.
Oduncunun kerestesini şairin ağacından ayıran da budur.
Bu sabah gördüğüm büyüleyici manzara kuşkusuz 20-30 kadar topraktan oluşuyordu.
Şu tarla mil lira.
ÖTEKİ LAKA İlerideki koruluk ise Manning'e aittir.
Ama manzaraya sahip olan hiçbiri değildir.
Ufukta hiç kimsenin değil de yalnızca bütün parçaları tek bir bakışta birleştirebilen şaire ait olan bir servet vardır.
Aslında o manzara bu insanların topraklarının en değerli parçasıdır.
Yine de hiçbir tapu onları bu manzaraya sahip kılamaz.
Doğruyu söylemek gerekirse yetişkinlerin pek azı duayı görebilir.
Çoğu insan güneşi bile görmez.
En fazla ona şöyle bir göz ucuyla bakar.
Güneş insanın gözünü aydınlatırken,
Çocuğunsa hem gözünün hem de yüreğinin içinde parlar.
Doğayı seven öyle biridir ki içsel ve dışsal algıları hala tam bir uyum içindedir ve çocukluk çağının ruhunu yetişkinliğinde de yaşatmaya devam eder.
Onun yer ve gökle kurduğu temas günlük yaşamanın besini olur.
Doğanın huzurunda,
En gerçek acıların ortasında bile içinden coşkun bir sevinç akar.
Doğa sanki şöyle der.
O benim yarattığımdır.
Bütün yersiz kederlerine rağmen benimle mutlu olacaktır.
Yalnız güneş ya da yaz değil.
Her mevsim.
Her saat kendi zevkini sunar.
Çünkü her saat ve her değişim başka bir ruh haline karşılık gelir ve yer açar.
Soluksuz öğle vaktinden en kasvetli gece yarısına kadar.
Doğa hem bir komediyi hem de bir ağıtı aynı kusursuzlukla taşıyabilecek bir sahnedir.
İnsan sağlıklı iken hava tarifsiz bir canlılık verir.
Çıplak bir arazide kar suyu birikintilerinden geçerken,
Alaca karanlıkta,
Bulutlu bir göğün altında,
Hakkımda beni mutlu edecek özel bir şey olmaksızın tam bir coşku yaşadım.
Öyle ki coşkum korkunun eşiğine dayandı.
Ormanda da insan,
Yılanın eski derisini geride bırakması gibi yıllarını üzerinden sıyırıp atar.
Yaşı ne olursa olsun orada hep çocuktur.
Ormanda gençlik hiç solmaz.
Tanrı'nın bu korularında ağır başlı bir kutsallık hüküm sürer.
Daimi bir festival kurulmuştur ve konuk bin yıl kalsa bile onlardan bıkmayı hayal edemez.
Ormanda yeniden akla ve inanca döneriz.
Orada yaşamda başıma gelebilecek hiçbir utanç ya da felaketin,
Doğanın iyileştiremeyeceği kadar büyük olmadığını anlarım.
Kuru toprağın üzerinde dururken,
Bak başım tatlı rüzgarla yıkanır ve sonsuz boşluğa yükselirken bütün o bayığı egom silinip gider.
Saydam bir göze dönüşürüm.
Hiçbir şey olurum.
Her şeyi görürüm.
Evrensel varlığın akıntıları içimden geçer.
Tanrının bir parçası,
Bir zerresiyim.
O zaman en yakın dostun adı bile kulağa yabancı ve rastgele gelir.
Kardeş olmak,
Tanış olmak,
Efendi ya da hizmetkar olmak değersiz ve rahatsız edici olur.
Ben dizginlenemeyen ve ölümsüz güzelliğin aşığıyım.
Issız doğanın içinde,
Sokaklarda ya da köylerdekinden daha yakın,
Daha içten bir şey bulurum.
Dingin bir manzarada,
Özellikle de uzaktaki ufuk çizgisinde,
Insan kendi doğası kadar güzel bir şeye tanık olur.
Tarlaların ve ormanların bize en büyük armağanı,
Insanla bitki arasındaki esrarengiz bağı hissettirmeleridir.
Artık ne yalnızım ne de unutulmuş.
Onlar bana başlarını sallar,
Ben de onlara.
Fırtınada dalların salınışı bana hem yeni gelir,
Hem de eskiden tanıdık.
Beni şaşırtır ama yabancı değildir.
Tıpkı tam doğru düşündüğümü ya da doğru davrandığımı sandığım bir anda içime ansızın daha yüce bir düşüncenin ya da daha derin bir duygunun doğması gibi.
Yine de şunu kabul etmek gerekir ki,
Bu sevinci yaratan güç yalnızca duanın içinde değildir.
Insanda ya da insanla doğa arasındaki uyumdadır.
Bu yüzden bu zevkleri temkinli karşılamak gerekir.
Çünkü doğa her zaman bayramlık elbiselerini kuşanmaz.
Daha dün kır çiçeklerinin kokusuyla ışıldayan.
Perilerin şenliğine hazırlanmış gibi görünen aynı manzara bugün hüzünle örtülmüş olabilir.
Doğa her zaman ruhun renklerini giyer.
Büyük bir acının altında ezilen insan için kendi ocağının sıcaklığı bile keder taşır.
Yakın bir dostunu ölümle yitiren kişi,
Bir süre sonra manzaraya karşı bir tür küçümseme duyar.
Gökyüzü şimdi değeri eksilmiş bir dünyanın üzerine örtüyor.
Bu yüzden artık eskisi kadar görkemli görünmüyordur.